دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ١٢٧ - فصل ٢٧ نظرهاى مختلف در باره تأخير بيعت على ع با ابو بكر

فصل ٢٧ [نظرهاى مختلف در باره تأخير بيعت على ع با ابو بكر]

كلام شيخ- ادام اللَّه عزّه- در دليل بر اينكه امير المؤمنين ٧ با ابو بكر بيعت نكرد. شيخ فرمود: امّت اجماع كرده‌اند بر اينكه امير المؤمنين ٧ از بيعت ابو بكر تأخير كرد. و ليكن كسى كه كمتر از همه كس مى‌گويد تا سه روز تأخير كرد و بعضى مى‌گويند تأخير كرد تا وقتى كه حضرت فاطمه عليها السّلام فوت شد بعد از آن بيعت كرد و بعضى مى‌گويند تا چهل روز تأخير كرد و بعضى مى‌گويند تا شش ماه تأخير كرد و محقّقان اهل امامت مى‌گويند هرگز بيعت نكرد. پس حاصل شد اجماع بر اينكه آن حضرت تأخير از بيعت كرد[١] و باز اختلاف كرده‌اند در اينكه بعد از اين بيعت كرد يا نه، چنان كه مذكور شد.

و چون اين را دانستى بدان حق اين است كه هرگز بيعت نكرد، و دليل آن اين است تأخير وى خالى نيست از اينكه يا هدى و راه راست و ترك آن ضلال و گمراهى يا آنكه تأخير ضلال است و ترك آن هدى و صواب و يا آنكه صواب است و ترك آن نيز صواب و يا آنكه خطاست و تركش نيز خطا.

پس اگر تأخير ضلال و باطل است، هر آينه لازم مى‌آيد امير المؤمنين ٧ بعد از نبى ٦ گمراه شده باشد، به سبب آنكه ترك هدى كرده كه براو رفتن به سوى آن واجب بوده.

و حال آنكه امت اجماع كرده‌اند بر اينكه از امير المؤمنين ٧ بعد از نبى ٦ در طول زمان ابو بكر و ايّام عمر و عثمان و اوائل زمان خلافت خويش ضلالى واقع نشد، تا وقتى كه خوارج هنگام قراردادن حكم در جنگ «صفّين» مخالفت نمودند و امّت در آن وقت مفارقت كردند.

[١].« الامامة و السياسة ابن قتيبه» ١/ ٣٠،« اسرار آل محمد ٦» ص ٢٣٦،« شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد» ٦/ ٤٩.