دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٦٤٣ - فصل ١٢١ بحثى در باره فدك
بود معنى اين حديث آنكه ميراث [بعد از ما به ورثه ما نمىرسد در هر حالى باشند و اين معنى معروف است در انتقال اشياء از مردگان به زندگان و وصف آن اين است كه آن ميراث است اگر چه چيزى يافت نشود از جهت ارث. اللَّه عزّ و جلّ فرموده: أَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَ دِيارَهُمْ[١]؛ يعنى زمينها و خانهها را براى شما به ارث گذاشت.][٢] و به درستى كه بعض ديگر از طايفه ناصبه نقل كردهاند اين حديث را به لفظ ديگر گفتهاند حضرت پيغمبر ٦ گفته است.
«نحن معاشر الأنبياء لا نورّث ما تركناه فهو صدقة»
[٣] پس تفاوت اين شد كه در روايت لفظ «فهو» زياده شده است.
شيخ- ايّده اللَّه و ادام عزّه و حراسته- مىفرمايد: بر تقديرى كه اين روايت صحيح باشد معنى موجّه در آن اين خواهد بود كه آنچه ترك كردهايم از حقوق خود و قروض خود نزد مردم و طلب ننمودهايم آنها را از مردم در زمان حيات خود. پس به درستى كه آنها صدقه است بر آن جماعت كه اين اموال و حقوق نزد ايشان است بعد از حيات ما پس نبوده باشد ذريّه ما از اينكه متعرض آنها شوند به قصد تملّك و از دست آن جماعت بيرون آوردن؛ زيرا ما عفو كردهايم از براى كسى كه اين حقوق و اموال نزد او است به اينكه نگرفتهايم در زمان حيات خود آنها را از آن كس.
و معنىاى كه طايفه ناصبه براى اين روايت گفتهاند درست نيست؛ زيرا معنى ما موافق عموم قرآن است و مطابق ظاهر قرآن و معنى ناصبه بر خلاف قرآن و ضد ظاهر آن است و مشخص است كه حمل گفته پيغمبر ٦ بر معنىاى كه موافق
[١]. سوره احزاب، آيه ٢٧
[٢]. اين قسمت در نسخههاى خطى ترجمه فارسى الفصول، سفيد بود، لذا از متن عربى ترجمه كرديم.
[٣].« سنن ابى داود» ٣/ ١٤٤