دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٢٨٣ - علت گريختن زبير از ميدان جنگ - بررسى حديث«قاتل زبير در آتش جهنم است»

عائشة خاسرة»

؛ يعنى خداى تعالى كشت طلحه و زبير را بر آن شقاوت و بغى و نكبت و بدبختى كه داشتند و گريزاند لشكر ايشان را و برگردانيد عايشه را خوار و ذليل و گنهكار.

پس اگر وى توبه كرده بود نمى‌گفت امير المؤمنين ٧ اين قول را در باب وى با آنكه ما اگر تجويز كنيم توبه طلحه را با وجود آن حالى كه ذكر كرديم و واجب باشد برما شك در امر و انتقال از ظاهر حال وى. لازم مى‌آيد كه شك كنيم در هر فاسق و كافر كه ظاهر شده باشد برما ضلال او و ظاهر نشده باشد ندم و توبه‌اش.

بلكه بوده باشد بر ظاهر ضلال تا وقت خروج وى از دنيا و اين باطل است.

و تفصيل دادم من قول را در اين باب در كتابى از من كه معروف است به «مسأله كافيه»[١].

[علت گريختن زبير از ميدان جنگ‌]- [بررسى حديث «قاتل زبير در آتش جهنم است»]

و امّا زبير، پس كشته شد در حالى كه گريخته بود. و اگر گريختن وى به سبب پشيمانى و توبه بود هر آينه برمى‌گشت به جانب امير المؤمنين ٧ و مى‌آمد به مكانى كه آن حضرت بود و ظاهر مى‌كرد نصرت و معونت آن حضرت را. چنان كه مخفى و در پرده نداشته حال خود را در حال حرب و عداوت با آن حضرت.

و اگر جايز باشد كه جزم كنيم ما به توبه وى و واجب باشد برما ولايت و دوستى وى با وجود آنچه ذكر كرديم، هر آينه واجب خواهد بود بر مسلمانان كه جزم كنند به توبه هر كه گريخته از رسول ٦ و اگر چه برنگشته باشند به مكان وى و اظهار نكرده باشند اقرار به نبوت وى را.

و به تحقيق متمسك شده‌اند قوم مخالف در باب زبير به دو قول كه روايت كرده شده است از امير المؤمنين ٧ كه آن حضرت به خاطر آورد كلامى را از رسول ٦‌

[١] كتاب« الكافئة في ابطال توبة الخاطئة» از تأليفات ارزنده شيخ مفيد است كه با تحقيق حجة الاسلام و المسلمين جناب آقاى على اكبر زمانى نژاد، جزو مجموعه آثار شيخ مفيد در سال ١٣٧١ هجرى شمسى به چاپ رسيده است.