دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٤٨ - معنى مولا چيست؟
|
و ما وجدت فيها قريش لأمرها |
أعفّ و اوفى من ابيك و أمجدا[١] |
|
، يعنى نيافتند قريش در ميان آن قبيله از براى امر خود پرهيزكارتر و وفادارتر و بزرگتر از پدر تو
|
فأصبحت مولاها من النّاس كلّهم |
و أحرى قريش أن تهاب و تحمدا[٢] |
|
، يعنى گرديدى تو در ميان مردمان مولاى قريش يعنى سيّد و امام ايشان و گرديدى سزاوارترين قريش به اينكه بترسند از تو و حمد كنند تو را. (پس از اين شعر معلوم شد كه مولى به معنى سيد و امام است).
و ابو جعفر گفته است كه چون اين را نقل كردم آن شيخ ساكت شد چنان كه گويا سنگى در دهان وى افتاد، و سيد مرتضى مىفرمايد كه من قول ابو جعفر را مىپسندم. و اللَّه تعالى أعلم.
پس شيخ- ادام اللَّه عزّه- فرمود كه به من شيخى از معتزله گفت آنچه شما دعوى مىكنيد كه نصّ جلى بر امير المؤمنين ٧ صادر شده امرى است حادث و نزد قدماء شيعه معروف نبوده است و بر اين احدى از شيعه اعتماد نكرده است در دليل امامت آن حضرت، بلكه ابتداء كرده است به اين و دعوى كرده است اين را «ابن راوندى»[٣][٤] و سبقت نگرفته است بر او در اين دعوى كسى ديگر، و اگر اين
[١]. اين بيت در متن عربى اضافه است:
\sُ و أورى بزنديه و لو كان غيره\z غداة اختلاف النّاس أكدى و أصلدا\z\E در ديوان به جاى« النّاس»،« الامر» و به جاى« أكدى»،« أكبى» آمده است.
[٢].« ديوان الأخطل» ٧٥- ٧٦،« الشافى في الامامة» ٢/ ٢٧٠ در« ديوان الاخطل» به جاى« كلّهم»،« بعده» ذكر شده است
[٣]. ابو الحسين احمد بن يحيى بن اسحاق راوندى از متكلمان معتزله بود كه آن زمان، در ميان همگنانش كسى حاذقتر و داناتر از وى به علم كلام و جزئيات و كليات آن نبود. در ابتداء امر، مردى نيك سيرت، خوش رفتار و با حجب و حيا بود. پس او چندى پيش آمدهائى برايش دست داد كه همه آنها را كنار گذاشت و يكى از آن اسباب هم اين بود كه علمى بيش از عقلش داشت ... از گروهى نقل شده است كه او هنگام مرگ، از چيزهايى كه از وى سر زده بود، توبه و اظهار پشيمانى نمود ...« ترجمه الفهرست ابن نديم» ص ٣١٦. صاحب رياض العلماء گفته است به گمانم سيد مرتضى در كتاب الشافى يا غير آن، تصريح به تشيّع و حسن عقيده او كرده است. الكنى و الالقاب ١/ ٢٨٨. به گمان اهل سنّت، الحاد ابن راوندى به خاطر اين است كه اولين كسى است كه قائل به نصّ جلى بر امامت على ٧ شده و براى اثبات آن روايت نقل كرده است. رياض العلماء ٦/ ١٩.
[٤]. در متن عربى آمده است:« في كتابه في الامامة»