دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٤٩٧ - فصل ٨٨ على ع هنگام ايمان آوردن چند ساله بود؟
فصل ٨٨ [على ع هنگام ايمان آوردن چند ساله بود؟]
گفته است شيخ- ادام اللَّه عزّه- اما قول ناصبه كه ايمان امير المؤمنين ٧ واقع نشد از روى معرفت، بلكه بر وجه تقليد و تلقين، آن حضرت ٦ ايمان آورد. كسى كه به اين نحو ايمان آورد مستحق مدح نيست و به ايمان چنينى، سزاوار ثواب نيست و دعواى طايفه مذكور كه امير المؤمنين ٧ در حال ايمان هفت ساله بود و هر كه بر اين سن بوده باشد عقل كامل ندارد و مكلّف نيست.
پس به درستى كه مىگوئيم به ايشان در برابر اين قول و اين دعوى كه شما جهل ورزيدهايد در اين دعوى و گفتهايد سخنى كه اصلا دليلى بر آن نيست. بلكه مخالف مشهور است كه اكثر روايات بر اين نحو است كه آن حضرت ٧ در وقت وفات شصت و پنجاه ساله بود[١] و در بعضى روايات آمده كه آن حضرت ٧ شصت ساله بود. و اما غير اين دو روايت، به درستى كه نادر است و قبول نكرده آن را احدى از اهل روايت و اهل عقل.[٢] و به تحقيق ما مىدانيم كه حضرت امير المؤمنين ٧ مصاحب و يار رسول اللَّه بوده بيست و سه سال. و از آن جمله، سيزده سال پيش از هجرت و ده سال بعد از هجرت و زندگانى كرد آن حضرت ٧ بعد از وفات رسول ٦ سى سال و بوده وفات آن حضرت ٧ در سال چهل از هجرت.
بنا بر اين مقدمات، هر گاه سن آن حضرت ٧ را در وقت وفات شصت و پنج سال قرار دهيم- چنان كه اخبار متواتره بر اين دلالت مىكند- پس سن آن حضرت ٧ وقت مبعوث شدن پيغمبر ٦ به پيغمبرى، دوازده ساله خواهد بود. و اگر قرار دهيم كه سن آن حضرت ٧ در وقت وفات شصت و سه ساله بوده،
[١]« تاريخ طبرى» ٦/ ٦٧ ذيل حوادث سال چهل.
[٢]« انساب الاشراف» ٣/ ٢٥٨.