دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٤٧٦ - پيشىگيرندگان در ايمان چهار نفر بودند
است- امير المؤمنين را از جانب ما. و كيست آنكه مانند امير المؤمنين ٧ باشد در خوبى. پيشى گرفتى اى امير مؤمنان بر همه قريش به چيزى كه تو سزاوارى به آن چيز. پس سينه تو گشاده بود و دلتنگ نبودى و دل تو آزموده شده.
پس مىگوئيم كه حسّان در اين شعر شهادت داده به تقدّم ايمان امير المؤمنين ٧؛ زيرا گفته است پيشى گرفتى بر همه قريش و ظاهر آن است كه هر گاه تعريف كسى كنند به پيشى گرفتن، مراد پيشى گرفتن در كمال خواهد بود. پس اگر از طايفه قريش كسى به حسب ايمان بر امير المؤمنين ٧ مقدم باشد پيشى گرفتن در كمال آن كس را خواهد بود نه امير المؤمنين ٧ را.
و حال آنكه حسّان سبقت را براى امير المؤمنين ٧ ثابت كرده. بنا بر اين، شعر حسان باطل مىگرداند آن شعر او را كه مخالفين منظور داشتهاند.
پس اگر مخالفين بگويند كه اين شعر حسان صريح نيست در تقدم ايمان امير المؤمنين ٧.
جواب مىگوئيم: اگر چه صريح در اين معنى نيست اما صريح است در تفضيل امير المؤمنين ٧ بر همه امت، در آنجا كه گفته است: كيست آنكه مانند امير المؤمنين ٧ باشد. و همچنين مىگوئيم كه ظاهر اين شعر تقدم ايمان امير المؤمنين است بر همه كس هر چند صريح در اين معنى نيست. و شعر حسان كه شما منظور داشتيد زيادتى بر اين شعر ندارد؛ زيرا ظاهر آن نيز تقدّم ايمان ابو بكر است و صريح نيست در اين معنى.
[پيشىگيرندگان در ايمان چهار نفر بودند]
و اما روايت مخالفين از «مجاهد»[١] پس به درستى كه به حسب مذهب و رأى اوست. و حال آنكه در برابر «مجاهد» جماعتى كثير از تابعين هستند كه انكار كردهاند براو و به خلاف او رفتهاند در تقدم ايمان ابو بكر. و حكم كردهاند بر اينكه امير المؤمنين ٧ اول همه مردمان است در ايمان. و اين قدر كافى است در ابطال
[١] مجاهد بن جبر مكّى در تفسير قرآن از شاگردان ابن عباس به شمار مىآيد. مجاهد در سال ١٠٤ هجرى قمرى در سن ٨٣ سالگى درگذشت.« ميزان الاعتدال» ٦/ ٢٥ شماره ٧٠٧٨.