دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٣٨٥ - انتقاد ابراهيم نظام از ابن مسعود

كرده كه من مشاهده كردم معجزه شق القمر را از رسول خدا ٦.

شيخ- ايّده اللَّه تعالى- گفته بشناسيد به آنچه نقل كرديم بدى و درشتى باطن اين مرد را كه ابراهيم نظّام باشد. و حال آنكه او بزرگ طايفه اعتزال بوده و به او فخر مى‌كردند معتزله و مثل مى‌زدند به او و ابو الهذيل علّاف، به حدى كه مى‌گفته گوينده ايشان در وقت مرگ نظّام كه رفت علم كلام، چيده شد ابو الهذيل و مرد نظام.

و هر گاه جمع شود فكر شما در آنچه مى‌آيد بعد از اين از سخنان نظّام و اصحاب او به فكر شما در آنچه گذشت از سخنان، ثابت مى‌شود نزد شما آنچه گفتيم در حق او.

گفته است جاحظ كه گفته است ابراهيم نظام، ديگر از جمله معايب عبد اللَّه بن مسعود اقدام كردن اوست برانداختن دو سوره از كتاب خداى تعالى.

پس تسليم كنيم از ابن مسعود كه نشنيد آنكه پيغمبر ٦ بخواند آن دو سوره را، آيا چگونه ندانست به سبب عجيب و غريب بودن تأليف آن دو سوره و اينكه آن دو سوره بر نظم و روش ساير قرآن است در اينكه عاجز گرداننده بلغاست از اينكه نظم كنند چنان نظمى و از اينكه نيكو كنند تأليف كلام خود را چنان نيكو كردنى اين را كه آن دو سوره از قرآن است. و ما قرار دهيم كه اصلا اين معانى را نفهميد چگونه تصديق نكرد اتفاق و اجماع امت پيغمبر را بر آنكه آن دو سوره از قرآن است.

گفته است ابراهيم كه هميشه عبد اللَّه بن مسعود تطبيق مى‌كرد در ركوع تا بمرد و فرا گرفتند اين عمل را از او بعضى از اصحاب او. و ما قرار دهيم ابن مسعود را كه مشاهده نكرد از پيغمبر ٦ خلاف تطبيق را و غايب بود از خدمت آن حضرت ٦. چگونه اكتفا نكرد به اتفاق امت پيغمبر بر خلاف تطبيق و چگونه وحشت از مخالفت كل امت ننموده و حال آنكه او در اين رأى تنها بود و شريك نداشت.

گفته است ابراهيم نظّام: ابن مسعود عيب كرد عثمان را وقتى كه به او رسيد كه‌