دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٢٦٤ - زيارت قبور از ديدگاه روايات و معتزله

٣- قسمى هست كه از غلبه بعضى اخلاط است بر بعضى ديگر.

و ما اعتماد نمى‌كنيم بر جميع خوابها چنان كه آن شيخ نقل كرده است، بلكه خوشحال مى‌شويم به آنچه بشارت داده مى‌شويم به آن در خواب. و خوف مى‌كنيم از آنچه تحذير كرده مى‌شويم از آن.

و كسى كه رسيده به او چيزى از اين علم از ورثه انبيا عليهم السّلام تميز مى‌كند ميان تأويل حق و تعبير باطل و كسى كه نرسيده باشد به او چيزى از اين علم باقى مى‌ماند بر اميد يا خوفى كه داشت.

و اين كلام باطل مى‌كند آن چيزى را كه احتمال دارد كه شيخ مذكور متمسك به آن شود در باب خوابهاى انبيا از اينكه آنها بر سبيل وحى بود نه به طريق خواب.

زيرا خوابهاى ايشان را جزم داريم به صحتش. و خوابهاى ما شك داريم در آن با آنكه در بعضى خوابها اتفاق افتاده است صاحبان عادت و تجربه را تأويل آنها.

حتى اينكه اختلاف نمى‌كنند در آن و مى‌يابند آن تأويل را خوب.

و اين شيخ قصد نكرده است به اين كلام طعن بر اماميه و بس، بلكه مراد وى طعن بر جميع امت است و نصرت داده است براهمه و ملاحده را، با آنكه من تعجّب دارم از اين حكايت از وى؛ زيرا مى‌دانم او ميل دارد به مذهب ابو هاشم و تعظيم مى‌كند او را و اختيار مى‌كند وى را از ميان علما.

و حال آنكه ابو هاشم گفته است در كتابى كه در «امامت» نوشته كه ابو بكر در خواب ديد جامه نو پوشيده و بر آن دو علم بود، پس گفت آن را به رسول ٦ آن حضرت فرمود: اگر راست مى‌گوئى اين خواب را، خبر داده مى‌شوى به فرزند و والى خلافت مى‌شوى در دو سال.

پس راضى نشده است ابو هاشم به محض اثبات خوابها، بلكه واجب ساخته به سبب آن خلافت را و گردانيده آن را دليل بر امامت.

پس واجب است بنا بر قول اين شيخ كه به اعتقاد خودش از «زيديّه» است اينكه بوده باشد ابو هاشم رئيس معتزله از جمله حنبليّه به اعتقاد وى، بلكه لازم مى‌آيد