دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٣١ - مترجم«الفصول المختارة»

بوده است سلاطين معاصر از وى درخواست و مسألت نموده‌اند چند كتاب مهمّ را از عربى به فارسى ترجمه يا شرح نمايد وى نيز اجابت فرموده و به انجام اين امر و انجام اين مسألت پرداخته است»[١] چنان كه «الفصول المختارة» را به درخواست حاجى احمد بيك يكى از اركان دولت شاه سليمان صفوى ترجمه كرده همان طور كه خودش تصريح كرده: «اشاره برق‌آساى يكى از اركان بنيان دولت تازيانه براق عزيمت گرديد، نسيم پيام اصلى از اصول دوحه ملك و ملّت گرهگشاى غنچه تعويق شد، دامن سعى در ميان بستم و سلسله ساير علايق از كمر اهتمام گسستم و شب و روز بياض ديده و سواد حدقه را وقف سياه و سفيد مشاغل كاغذ و مداد نمودم و گاه و بيگاه آينه اوقات گرامى را در امتثال اين امر سامى از زنگ تعطيل زدودم ... حاجى الحرمين احمد بيك كه قباب عمرش با طناب خلود مطيّن است و خيام ايّامش به اوتاد دوام موثّق»[٢].

اما مقامات علمى و معنوى ايشان: آقا جمال خوانسارى از نظر علم و فضل و تقوى و حسن اخلاق و سلوك با مردم- به اعتراف معاصرانش- از رتبه‌اى بلند برخوردار بوده صاحب رياض العلماء او را فاضل، حكيم، محقق، مدقّق دانسته‌[٣] و ميرزا محمد طاهر نصرآبادى نيز او را ستوده و چند رباعى از او نقل كرده است.[٤] صاحب جامع الرواة او را «جليل القدر، عظيم المنزلة، رفيع الشأن ...» معرفى نموده‌[٥] و محدّث قمى مى‌نويسد: «.. صاحب تصانيف رائقه كه از ملاحظه آنها معلوم مى‌شود جودت فهم و حسن سليقه و صفاى ذهن او، بخصوص در فهم ظواهر احاديث و تراجم ...»[٦] فاضل كشميرى در باره حاشيه او بر شرح لمعه، مى‌گويد: «... از مصنّفات شريفه اوست حاشيه شرح‌

[١]. همان مأخذ

[٢]. مقدمه« ترجمه الفصول».

[٣].« رياض العلماء» ١/ ١١٤.

[٤].« تذكره نصرآبادى» ص ١٥٢- ١٥٣

[٥].« جامع الرّواة» ١/ ١٦٤.

[٦].« فوائد الرضوية» ص ٨٣.