دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٣٠٣ - بررسى آيات رجعت

؛ يعنى اگر ما بفرستيم پيش ايشان ملائكه را و گفتگو كنند با ايشان اموات و حشر كنيم برايشان جميع چيزها را قبيله قبيله و گروه گروه باز با وجود اينها ايمان نمى‌آورند مگر اينكه خواهد خداى تعالى.

شيخ مى‌فرمايد يعنى مگر اينكه مضطر سازد خداى تعالى ايشان را به اختيار.

و جمعى كه فرموده است در باب ايشان:

إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْراً لَأَسْمَعَهُمْ وَ لَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ‌[١]؛ يعنى بدترين حيوانات پيش خداى تعالى جمعى‌اند كه كر باشند از شنيدن حق و لال باشند در گفتن آن و تعقل نكنند كلمات حق را و اگر مى‌دانست خداى تعالى كه در ايشان چيزى است هر آينه مى‌شنوانيد به ايشان حق را ليكن مى‌داند كه نيست در ايشان چيزى و اگر مى‌شنوانيد به ايشان آن را با وجود آنكه در ايشان چيزى نيست هر آينه برمى‌گشتند و اعراض مى‌كردند از آن از روى بغض و عناد.

بعد از آن فرموده است در تفصيل ايشان خطاب به ابليس كرده اين آيه را:

لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَ مِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ‌[٢]؛ يعنى پر مى‌كنيم جهنم را از تو و از هر كه تابع تو باشد از مردم. و فرموده است:

وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى‌ يَوْمِ الدِّينِ‌[٣] (اين خطاب نيز به شيطان است)؛ يعنى به درستى كه بر توست لعنت من تا روز قيامت. و فرموده است: تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ وَ تَبَّ ما أَغْنى‌ عَنْهُ مالُهُ وَ ما كَسَبَ سَيَصْلى‌ ناراً ذاتَ لَهَبٍ‌[٤]

[١]. سوره انفال، آيه ٢٢- ٢٣.

[٢] سوره صاد، آيه ٨٥.

[٣] سوره صاد، آيه ٧٨.

[٤] سوره مسد، آيه ١- ٣.