دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٦٣٢ - نفى جبر

شيخ- ايّده اللَّه- گفت كه اين سخن ايشان نيز مانند اول است. به درستى كه اعتقاد نكرده‌اند اصحاب ما هرگز به جبر مگر آنكه عامى باشد كه نتواند دانست تأويل اخبار را يا آنكه خارج باشد از جماعت فقهاى اماميه و اهل نظر ايشان. و به درستى كه روايت در عدل اللَّه تعالى و نفى رؤيت از او جلّ جلاله از آل محمد ٦ بيش از آن است كه از عهده شمار آن بر توان آمد.

خبر داد مرا ابو محمد سهل بن احمد ديباجى‌[١] گفت او حديث كرد مرا ابو عبد اللَّه قاسم بن جعفر بن يحيى مصرى، گفت حديث كرد مرا ابو يوسف يعقوب بن على از پدر خود، از حجاج بن عبد اللَّه كه او گفت: شنيدم از پدر خود كه مى‌گفت: شنيدم از جعفر بن محمد ٧ و به تحقيق آن حضرت ٧ افضل بود از هر كه ديده بودم از علما و شرفا و اهل فضل، در حالتى كه پرسيده بودند از آن حضرت از افعال عباد پس فرمود آن حضرت ٧:

«كلّما وعد اللَّه و تواعد عليه فهو من افعال العباد.»

؛ يعنى كل آنچه وعده كرده اللَّه تعالى يا وعيد كرده بر آن چيز پس به درستى كه آن چيز از كارهاى بندگان است.

و فرمود آن حضرت ٧ كه حديث كرد مرا پدر من از پدر خود على بن الحسين ٧ كه آن حضرت فرمود كه گفت رسول ٦ در بعضى از سخنان خود:

«انّما هى اعمالكم تردّ اليكم فمن وجد خيرا فليحمد اللَّه و من وجد غير ذلك فلا يلومنّ الّا نفسه»

[٢]؛ يعنى نيست آنچه مى‌كنيد شما مگر آنچه كه كارهاى شما باشد و به شما عايد

[١]. ابو محمد سهل بن احمد ديباجى در سال ٢٨٩ هجرى قمرى به دنيا آمد و در سال ٣٨٠ هجرى قمرى درگذشت و شيخ مفيد بر وى نماز گزارد.« شذرات الذّهب» ٣/ ٩٧ ذيل حوادث سال ٣٨٠ هجرى قمرى،« تاريخ بغداد» ٩/ ١٢١- ١٢٢،« مقالات فارسى كنگره مفيد» ٥٥/ ٧٧

[٢]. خداوند متعال در قرآن مى‌فرمايد:« ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ‌»؛ آنچه از نيكى‌ها به تو مى‌رسد، از طرف خداست و آنچه از بدى به تو مى‌رسد، از سوى خود تو است. سوره نساء، آيه ٧٩