دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٢٧١ - فصل ٥٧ تفسير آيه«علمت نفس ما قدمت و أخرت»

فصل ٥٧ [تفسير آيه «عَلِمَتْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ‌»]

سؤال كردند از شيخ- ادام اللَّه عزّه- از قول خداى تعالى.

عَلِمَتْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ وَ أَخَّرَتْ‌[١]؛ يعنى در روز قيامت مى‌داند هر نفسى آنچه را مقدّم كرده است و آنچه را مؤخّر كرده است. از قول وى:

يُنَبَّؤُا الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ بِما قَدَّمَ وَ أَخَّرَ[٢]؛ يعنى خبر داده مى‌شود انسان در روز قيامت به هر چه مقدّم كرده و هر چه مؤخّر كرده است.

پس گفتند كه مراد به مقدّم و مؤخّر چه چيز است؟

جواب فرمود: اما آنچه مقدّم كرده است آن را آدمى پس آن افعالى است كه در حيات خود كرده است و اثر آن بعد از وفاتش نمانده.

اما آنچه مؤخّر كرده پس آن امورى است كه احداث كرده در حيات و عمل كرده‌اند مردم به آن بعد از وفات وى. و اين بيان كرده شده در قول نبى ٦ كه فرموده است:

«من سنّ سنّة حسنة كان له اجرها و اجر من عمل بها الى يوم القيامة، و من سنّ سنّة سيّئة كان عليه وزرها و وزر من عمل بها الى يوم القيامة.»

[٣]؛ يعنى كسى كه احداث كند طريقه خوبى را براى اوست اجر و ثواب آن و ثواب هر كس كه عمل كند به آن تا روز قيامت و كسى كه اختراع كند طريقه بدى را بر اوست گناه و گناه هر كس كه عمل كند به آن تا روز قيامت.

[١] سوره انفطار، آيه ٥.

[٢] سوره قيامت، آيه ١٣.

[٣]« مسند احمد حنبل» ٥/ ٤٨٤ حديث ١٨٧٢٠.