دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ٢١٢ - اقوال مذاهب در افضليت على ع

ليكن به چه چيز دفع مى‌كنى اين را كه جمعى از صحابه افضل شده باشند پيش خداى تعالى به سبب بسيارى اعمال و علوم ايشان بعد از آن و اين امرى است كه دانسته نمى‌شود به عقل و نيست با تو سمعى در اين خبر كه منع كند از اين و دلالت كند بر اينكه آن حضرت افضل از جميع صحابه بود تا اين زمان ما و به درستى كه ما سؤال نكرديم از فضيلت آن حضرت وقت مخصوص بلكه در جميع اوقات؟

شيخ فرمود كه اين سؤال سست‌تر است از آنچه گذشت و جواب از اين آسانتر است؛ از براى آنكه امت اجماع كردند بر ابطال قول كسى كه گمان كند احدى كسب كرده است اعمالى كه زائد است بر فضيلتى كه حاصل است براى امير المؤمنين ٧ بر اصحاب. زيرا امت چند طايفه‌اند كه مى‌گويند امير المؤمنين ٧ افضل از جميع بود در زمان رسول ٦ و مثل او نشد احدى بعد از آن. و ايشان شيعه اماميه‌اند و زيديه و جماعتى از شيوخ معتزله و جماعتى از اصحاب حديث؛ و طايفه‌اى مى‌گويند كه ظاهر نشده است براى امير المؤمنين ٧ در هيچ وقتى از اوقات فضيلتى بر باقى صحابه كه حكم كرده شود به آن بر خداى تعالى و شهادت جزم بر صحت آن توان داد. و همچنين ظاهر نشده است براى احدى از ايشان فضيلتى و ايشان جمعى‌اند از معتزله كه توقف كردند در حال خلفاء اربعه (يعنى امير المؤمنين ٧ و ابو بكر و عمر و عثمان) و از ايشان است ابو على‌[١] و ابو هاشم و اتباع ايشان؛ و طايفه‌اى مى‌گويند كه ابو بكر افضل بود از امير المؤمنين ٧ در زمان رسول ٦ و بعد از آن نيز، و ايشان جمعى انداز معتزله و بعضى مرجئه و جماعتى از اصحاب حديث؛ و طايفه‌اى مى‌گويند كه امير المؤمنين ٧ بيرون رفت از فضيلتى كه داشت به سبب حوادثى كه ظاهر شد از او، پس مساوى شد با او غير او و تفضيل يافت براو

[١] ابو على جبّائى پدر ابو هاشم جبائى است. پدر و پسر از سران برجسته معتزله بودند. ابو على در سال ٢٣٥ هجرى قمرى به دنيا آمد و در سال ٣٠٣ هجرى قمرى درگذشت.« اللّباب» ١/ ٢٥٥.