دفاع از تشیع، ترجمه الفصول المختارة للمفید - خوانساري، آقا جمال - الصفحة ١٤٢ - عقيده شيخ مفيد در باره«إرجاء» و«ذبيحه اهل كتاب»

كه خداى تعالى را تشبيه به ديگران مى‌كنند و مى‌گويند كه او هم در مكان مى‌باشد.

چنان كه خواهد آمد).

[عقيده شيخ مفيد در باره «إرجاء» و «ذبيحه اهل كتاب»]

و بر صحت مذهب من در معرفت خداى تعالى و در «ارجاء» دليل است (و ارجاء اين است كه مى‌گويند گناهان با وجود ايمان ضرر نمى‌رساند و طاعات با وجود كفر فايده ندارد).

و قول من در ذبايح اهل كتاب (مثل يهود و نصارى) اما مشبّهه گمان كرده‌اند خداى تعالى در آسمان است نه در زمين و از خلق خود به هفت آسمان پنهان شده.

شيخ مى‌فرمايد: دليل عقلى قائم است بر اينكه چيزى كه مكان به آن احاطه كند و آن را پنهان نمايد حجاب نمى‌باشد مگر جسم يا جوهر (اعم از جسم و اجزاء آن) و حال آنكه جسم حادث است (البته يعنى نبوده و آخر موجود شده است، چنان كه در كتب كلامى ثابت شده) و برهان قائم است بر اينكه خداى تعالى قديم است و هميشه هست، قول مشبّهه را فاسد مى‌كند و همچنين اين قول را باطل مى‌كند قول خداى تعالى:

لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْ‌ءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ[١]؛ يعنى نيست مثل و شبيه خداى تعالى هيچ چيز و او شنونده و بيننده است.

(پس معلوم شد تشبيه او به خلايق و داشتن مكان باطل است).

و همچنين قول امير المؤمنين ٧ و صريح كلام وى اين مذهب را فاسد مى‌كند.

چنان كه شرح و بيان آن گذشت.

و اما مذهب من در معرفت، پس اين است كه مى‌گويم صحيح نيست كه خداى تعالى از وجهى و طريقى شناخته شود و از وجه ديگر مجهول باشد، و صحيح نيست اين مگر در چيزى كه محسوس باشد. پس آن به حسّ دانسته مى‌شود و حقيقت آن مجهول مى‌ماند، زيرا علم به حقايق اين اشياء از روى استنباط و دليل‌

[١] سوره شورى، آيه ١١.