تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٣٣ - اسباب اختلاف در نفوس

فصل دوم اوصاف نفس انسانى‌

در افراد انسان به طور بيّن و در كمال وضوح، در خَلق و خُلقشان اختلاف مُشاهَد و محسوس است، و سبب اين اختلافات بسيار است كه بعضى از آنها از اختيار ما خارج بوده و بعضى هم در اختيار ماست.

اسباب اختلاف در نفوس‌

يكى از اسباب اختلاف بين افراد، بنا بر مسلك حق و حركت جوهريه- كه نفس، وليده عالم طبيعت است- همان مواد اغذيه اين عالم است كه اصل آدم از آن حاصل شده است، البته مواد اغذيه به جهت صلابت و لطافت در قبول فيض از عالم اعلى متفاوت هستند؛ يكى صلب و كثيف و ديگرى لطيف است و از اين باب، اختلاف عريضى در افراد انسان حاصل مى‌گردد؛ چون مواد اغذيه خيلى مختلف هستند؛ زيرا به بسايط و مركبات تقسيم مى‌شوند و انسان هم كه به يك غذا كفايت نمى‌كند، مواد و اغذيه مختلف را به هم مخلوط نموده و هر روز چند قسم از اغذيه را مى‌خورد؛ از قبيل مواد رطوبتى، حرارتى، قندى، تلخى، ميوه‌هاى گوناگون، سبزى‌جات، انواع خورشهاى مختلف و نانهاى متفاوت. حتى در بعضى از مواد، مثل گندم، اصناف مختلفى وجود دارد، و اختلاط انواع و اصناف و افراد اين مواد مأكولى و مشروبى عالم‌

[١] اسفار، ج ٩، ص ٨٦.