تقريرات فلسفه امام خمينى قدس سره - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٩٦ - توهم برترى همه انسانها بر تمامى حيوانات و رد آن

وجودى بين كرم خراطين و ميمون بيشتر از فاصله وجودى بين ميمون و انسان است؛ چون ميمون كه از درك و شعور برخوردار است به انسان نزديك‌تر است و فاصله‌اش از كرم خراطين بيشتر است، پس خيلى از حيوانات به انسان نزديكند.

در نتيجه: نبايد گمان شود كه همه افراد بشر برتر از حيوانات مى‌باشند، زيرا خيلى از حيوانات از اراده و اختيار و شعور نصيبى دارند و قدرت تشخيص حُسن و قبح و صلاح و فساد را دارند؛ زيرا فراوان اتفاق افتاده است كه اگر گربه‌اى دست به عمل زشت و ناهنجارى زده باشد، آثار خجالت و شرمندگى از آن ديده شده است، چنانكه اگر براى درازگوشى كاه و جو تهيه كنيم، او در حالى كه هر دو را مى‌بيند و بوى هر دو به مشامش مى‌رسد، نخست به سراغ جو مى‌رود، و به سراغ جو رفتن، همان تشخيص حسن و قبح است؛ چون جو به ذائقه‌اش بهتر و خوش‌تر از كاه مى‌باشد، چنانكه انسان هم نسبت به بعضى از غذاها علاقه بيشترى نشان مى‌دهد و در كام او لذيذتر است و اين لذيذتر و گواراتر بودن ممكن است طبق عادت باشد و يا طبيعت آن غذا در كام و ذائقه وى گواراتر باشد.

توهم برترى همه انسانها بر تمامى حيوانات و رد آن‌

اشكال: اگر قضيه چنان است پس چرا در بين جميع افراد بشر متعارف است كه انسان از ساير انواع حيوان برتر است و چرا ما انسانها معتقديم كه حيوانات قابليت هم‌نوعى با بشر را ندارند؟

جواب: علت و ريشه اين گمان باطل كه انسان خودش را از ساير انواع حيوان برتر مى‌داند دو چيز است:

الف- چون قلم در دست دشمن است و انسان در اين قضيه و منازعه حاكم و قاضى مى‌باشد و حاكم خودش را داناتر و عزيزتر و شريف‌تر از آن مى‌بيند كه خودش را با ساير حيوانات مقايسه كند و چون خودش را به مراتب بالاتر و در ارتقاى وجودى مى‌بيند، چنين حكم مى‌كند كه انسان از آنان برتر است، و چون قلم در كف اوست‌