معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٩٢ - نكته اول

و فقط خود پيامبر اكرم (ص) و امامان معصوم عليهم السلام اين گونه مورد خطاب قرآن هستند.

برخى روايات دلالت دارند كه فهم تمام ظاهر و باطن قرآن غير از پيامبر اكرم (ص) منحصر به ائمه اهل بيت عليهم السلام است. از جمله طبق نقل صحيح، امام‌ صادق‌ (ع) فرموده‌اند:

ما يستطيع احد ان يدعي، انه جمع القرآن كله ظاهره و باطنه الا الاوصياء؛[١]

كسى غير از اوصيا نمى‌تواند مدعى شود كه فهم تمام ظاهر و باطن قرآن را جمع كرده است.

٦. از روايات فراوان و معتبر[٢] مربوط به جامعيت قرآن نيز استفاده مى‌شود كه بيان جامع قرآن كريم ويژه پيامبر و اهل بيت عليهم السلام و شامل امور مورد نياز آن‌ها است. اين روايات چهار دسته‌اند كه از هر دسته نمونه‌اى بيان مى‌كنيم:

دسته اوّل: رواياتى كه گستردگى قلمرو بيانات قرآن كريم را بيان مى‌كند، بدون اين كه به عالمان آن اشاره كند.[٣] رواياتى كه قرآن را مشتمل بر تمام نيازمندى‌هاى بندگان معرفى مى‌كند. مثلًا با سند صحيح‌[٤] از حضرت امام‌ صادق‌ (ع) نقل شده است:

ان الله تبارك وتعالي أنزل في القرآن تبيان كل شئ حتي والله ما ترك شيئا تحتاج إليه العباد حتي لا يستطيع عبد يقول لو كان هذا انزل في القرآن الا وقد أنزله الله فيه؛[٥]

[١] . محمد بن يعقوب الكلينى، منبع قبلى، ج ١، كتاب حجت، باب انه لم يجمع القرآن كلّه الا الاوصياء، ح ٢.

[٢] . در تفسير نورالثقلين ذيل آيه ٨٩ سوره نحل ١٩ روايت آمده كه برخى از آن‌ها از اصول كافى است و پنج تا از آن‌ها صحيح‌السند است.

[٣] . از ميان روايات نورالثقلين، روايت ١٧٥، ١٧٦، ١٨٧ از اين قسم‌اند. و نيز آمده است

ثم جاء بالقرآن الذي فيه قصص الانبياء عليهم السلام وأخبارهم حرفا حرفا، واخبار من مضي و من بقي إلي يوم القيمة.

( على ابن بابويه القمى صدوق، عيون اخبار الرضا( ع)، ج ١، ص ١٦٦.)

[٤] . در سند اين روايت محمد بن يحيى، أحمد بن محمد بن عيسى، على بن حديد، و مزازم آمده است كه همگى امامى و ثقه هستند.

[٥] . محمد بن يعقوب كلينى، كافى، ج ١، ص ٥٩، ح ١.