در حقيقت، اين قدرت انسان است كه مى‌تواند به آنچه در جهان هستى وجود دارد، دست يابد و در اختيار خويش درآورد. قرآن، به اين حقيقت آشكار، مكرراً تصريح نموده:

أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً.[١]

آيا مشاهده نمى‌كنيد كه خداوند، آنچه را كه در آسمان‌ها و زمين آفريده، در اختيار شما انسان‌ها قرار داده.

يعنى: كاملًا، اين حقيقت آشكار است كه انسان داراى نيروى خارق‌العاده است، و توانايى آن را دارد كه بر سرتاسر جهان هستى دست يابد، و تمامى نيروهاى فعًال جهان را، در راه تأمين مصالح خويش، به كار اندازد و از اين راه خداوند، نعمت‌هاى ظاهرى و باطنى را بر انسان ارزانى داشته است. آيات در اين زمينه بسيار است:

اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ.[٢]

خداوند، دريا را در تسخير شما درآورده، تا كشتى با سهولت در آن جريان يابد.

وَ هُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ.[٣]

دريا را در تسخير شما درآورده، تا از آن بهره گيريد: گوشت تازه (ماهى) از آن بخوريد، و زينت‌ها از آن استخراج كنيد، و نيز كشتى‌ها در آن آب‌ها را مى‌شكافند، تا در راه كسب معيشت كوشش داشته باشيد.

أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسَلَكَهُ يَنابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً مُخْتَلِفاً أَلْوانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطاماً إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى‌ لِأُولِي الْأَلْبابِ.[٤]

آيا نمى‌بينى كه خداوند، از آسمان آبى را فرستاد، و آن را به‌صورت چشمه‌ها در زمين قرار داد، سپس زراعت از آن بيرون آورد، كه رنگارنگ و گوناگونند. پس از آن، گياه خشكيده و زرد گرديده و خرد شد، و هر

[١] . لقمان، آيه ٢٠.

[٢] . جاثيه، آيه ١٢.

[٣] . نحل، آيه ١٤.

[٤] . زمر، آيه ٢١.