معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٥٠ - رشد و آبادانى در قرآن

اقتصادى، هدف مقدمى و ابزارى براى رفاه عمومى است.

در نامه اميرمؤمنان (ع) به‌ مالك‌اشتر مى‌خوانيم:

تلاش تو براى آبادانى زمين بايد بيشتر از تلاش تو براى جمع‌آورى خراج [=ماليات‌] باشد؛ چرا كه خراج تنها با آبادانى ميسّر مى‌شود و هر حاكمى بدون آبادانى، در صدد جمع‌آورى خراج باشد، هم شهرها را نابود مى‌كند و هم بندگان خدا را به هلاكت مى‌رساند.[١]

با آبادانى شهرها توليدات ملى افزايش خواهد يافت. اگر درصد مشخصى از توليدات (براى مثال، دو درصد) به‌صورت ماليات جمع‌آورى شود، با افزايش توليدات ملى با همان درصد مشخص، ميزان ماليات افزايش قابل ملاحظه‌اى خواهد يافت و برعكس؛ بنابراين، حضرت (ع) دستور مى‌فرمايد كه اگر ماليات بيشترى مى‌خواهى، بايد به آبادانى بيشتر بپردازى تا مردم بدان سبب صاحب درآمد و رفاه بيشترى شوند و تو هم بتوانى درصد بيشترى از درآمدهاى آن‌ها را به‌صورت ماليات دريافت كنى و اگر افزايش ماليات بدون افزايش درآمد باشد، زمين‌ها و مردم نابود مى‌شوند.

با نگاه به رواياتى كه جامعه آرمانى امام زمان (عج) را معرفى مى‌كند، روشن مى‌شود كه آبادانى و رشد اقتصادى، يكى از ويژگى‌هاى مطلوب آن عصر معرفى مى‌شود. اين ويژگى به گونه هدف حكومت امام زمان (عج) در روايات ما آمده است. اگر ويژگى مهمى در حكومت آرمانى امام زمان (عج) امر مطلوب معرفى شود، هر حكومت اسلامى پيش از زمان حضرت (عج) آن ويژگى را هر چند در مراتب نازل‌تر بايد به‌صورت هدف برگزيند. در زير به برخى از اين روايات اشاره مى‌شود.

از امام‌ باقر (ع) درباره وضعيت دوران حكومت امام زمان (عج) نقل شده است:

همه ويرانى‌هاى زمين آباد مى‌گردد.[٢]

همچنين پيامبر (ص) مى‌فرمايد:

[١] . نهج البلاغه، نامه ٥٣، ص ٣٣٣.

[٢] . على كورانى، عصر ظهور، ص ٣٦٥ به نقل از محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٥٢، ص ١٩١.