معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٧٠ - ١ ٢ دليل برون متنى

ج. كسانى با استفاده از روش برون‌متنى، قلمرو قرآن كريم را بسيار ضيق و به تعبير خودشان حداقلى مى‌دانند.[١]

جناب استاد معرفت رضوان الله عليه همانند بيشتر انديشمندان معاصر، جامعيت قرآن كريم را در بيان شؤون دينى مى‌داند و معتقد است، اصول معارف و احكام و تشريعات به‌طور كامل در دين آمده و تنها رؤوس و پايه‌هاى آن‌ها در قرآن موجود است.

٢. ادله و شواهد جامعيت قرآن كريم‌

گرچه جناب استاد معرفت رضوان الله عليه بيشتر در نقد ديدگاهى كه قرآن را شامل همه امور مى‌داند، سخن گفته‌اند و كمتر براى اثبات ديدگاه خود استدلال آورده‌اند؛ لكن با جست‌وجو در كلام و نوشته‌هاى ايشان معلوم مى‌شود كه از هر دو روش بيرون متنى و درون متنى يعنى آيات و روايات بهره برده است.

١. ٢. دليل برون متنى‌

جناب استاد در بحث از جامعيت قرآن علاوه بر آيات قرآن كريم، به شأن قرآن نيز استناد مى‌كند و معتقد است، شأن قرآن كريم اين نيست كه در امورى كه مربوط به يافته‌هاى خود بشر است، دخالت كند؛ زيرا خداوند به انسان عقل و خرد و انديشه ارزانى داشته و به انسان قدرت پى بردن به تمام حقايق هستى را داده است. وظيفه شرع اين است كه برنامه‌هايى طرح كند كه انسان زندگى سالم داشته باشد. اسلام آمده است كه زندگى انسان را تعديل بخشد و انسان در زندگى ميانه‌رو باشد، افراط و تفريط، تعدّى و تجاوز يا كوتاهى در زندگى نسبت به حقوق ديگران نكند، و به گونه‌اى زندگى كند كه در اين جهان احساس خوشبختى نمايد تا اين مقدمه‌اى باشد براى خوشبخت بودن در جهان ديگر. اين نيز به اين است كه زندگى سالم داشته باشد، عدل بر جامعه حاكم‌

[١] . ر. ك: على عبدالرزاق، الاسلام و اصول الحكم، ص ٢٥؛ عبدالكريم سروش،« گفت‌وگوى زبان قرآن»، مجله فراراه، سال اول، شماره ١، زمستان ١٣٧٧، ص ١٢.