معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٥٤ - حق بهرهمندى از امكانات اقتصادى
يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَ يَوْمَ إِقامَتِكُمْ وَ مِنْ أَصْوافِها وَ أَوْبارِها وَ أَشْعارِها أَثاثاً وَ مَتاعاً إِلى حِينٍ* وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِمَّا خَلَقَ ظِلالًا وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبالِ أَكْناناً وَ جَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَ سَرابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ كَذلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ.[١]
خداوند براى شما خانههايى قرار داده، تا در آن آرامش پيدا كنيد. و نيز از پوست چهارپايان خانههاى (قابل انتقال) قرار داده، كه هنگام كوچ و اقامت به آسانى بتوانيد آنها را جابهجا كنيد، و از پشم و كرك و موى آنها براى شما، وسليه بهرهگيرى قرار داده ....
خداوند براى شما سايهها قرار داده، و از كوهها، پناهگاهها براى شما آماده ساخته، و نيز روپوشهايى كه از گرما بپوشاند، و نيز روپوشهايى كه در جنگ شما را از گزند نگاه دارد. اينگونه است كه خداوند نعمتهاى خود را بر شما تمام داشته باشد تا فرمان او را ببريد.
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ.[٢]
او زمين را براى شما رام گردانيده، تا بر شانههاى آن راه بسپاريد، و از روزىهاى خداوندى بهرهمند گرديد. بازگشت همه به سوى او است.
تصريح در بهرهمندى از امكانات دنيايى در روايات نيز فراوان آمده است. در ادامه به چند نمونه آن اشاره مىشود.
عبدالله ابن عباس از صحابه حضرت امير (ع) به شمار مىرود كه در فهم و تفسير قرآن فردى بر جسته بود. امام صادق (ع) درباره او نقل مىكند:
اميرمؤمنان (ع) او را نزد ابن الكوّاء[٣] و اصحابش فرستاد؛ در حالى كه ابن عباس لباس لطيف و گرانقيمتى به تن داشت. هنگامى كه او را ديدند، پرسيدند: تو ميان ما بهترين فرد هستى؛ در حالى كه چنين لباسى به تن دارى؟ ابن عباس پاسخ داد: در مورد اين امر، نخستين چيزى كه با شما درباره آن برمىخيزيم اين است كه خداوند متعالى فرمود: قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ؛[٤] بگو چه كسى زينت الاهى را كه
[١] . نحل، آيات ٨١- ٨٠.
[٢] . ملك، آيه ١٥.
[٣] . ابن الكوّاء رهبر خوارج بود كه جنگ نهروان را به راه انداخت.
[٤] . اعراف، آيه ٣٢.