معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢٣ - ٥ اهداف اقتصادى

بازار كالا و خدمات، الگوى عرضه و تقاضاى بازار عوامل و ....

آنچه از الگوهاى اقتصادى بيان شد، الگوهاى دستورى است كه از منابع استنباط، كشف و استنباط مى‌شوند. در كشف اين الگوهاى دستورى سه عنصر: انگيزه رفتار، قواعد رفتارى و محدوديت رفتارى بايد از منابع استنباط و كشف شوند تا الگوهاى دستورى ارائه گردند.

نوع ديگر الگوهاى اقتصادى، الگوهاى اقتصادى اثباتى است. بعد از تثبيت باورهاى اعتقادى، حاكميت اصول و قواعد اساسى در عرصه اقتصادى، و عمل و اجراى احكام اقتصادى در جهت وصول به اهداف اقتصادى اسلام، بستر كشف اين الگوها فراهم مى‌شود. با كشف سه عنصر: انگيزه رفتار اقتصادى، محدوديت‌ها، و قواعد رفتارى مى‌توان به الگوهاى اثباتى دست يافت.

اين چهار دسته آموزه‌ها در عرصه اقتصاد اسلامى داراى ويژگى‌هاى زير هستند:

الف. دسته اول زيربنا و بسترى براى دسته دوم هستند و همين‌طور دسته دوم براى دسته سوم و دسته سوم براى دسته چهارم؛

ب. هر دسته از اين آموزه‌ها با ساير آموزه‌ها همسويى و همخوانى دارند و هيچ‌گاه نبايد بين دسته‌اى از آموزه‌ها با ساير دسته‌ها ناسازگارى و تنافى وجود داشته باشد؛

ج. ميان آموزه‌هاى هر دسته نيز بايد هماهنگى وجود داشته باشد؛

د. تمام يا بخش اعظم اين آموزه‌ها از عقل و وحى (قرآن) و سنت معصومان (ع) استنباط و استخراج مى‌شوند.

چهار دسته آموزه‌هاى پيش‌گفته با توجه به ويژگى‌هاى بيان شده در جهت تحقق يك سرى اهداف اقتصادى در جامعه، كشف و ساماندهى مى‌شوند؛ در نتيجه دسته پنجم آموزه‌ها نيز مورد توجه است.

٥. اهداف اقتصادى:

اهداف اقتصادى، نقطه‌هاى مطلوب و خواسته‌هايى هستند كه هر فعال اقتصادى، فعاليت‌هاى اقتصادى خود و كلّ نظام اقتصادى، راهبردها و سياست‌هاى اقتصادى نظام را براى دستيابى به آن سامان مى‌دهد.