معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢٥ - مكتبهاى اقتصادى

مكتب‌هاى اقتصادى‌

در جهان امروز، سه مكتب اقتصادى وجود دارد كه جوامع بشرى اكنون با آن روبه‌رو است و زير پوشش آن‌ها به حيات خود ادامه مى‌دهند: مكتب سرمايه‌دارى، مكتب اشتراكى و مكتب اسلام كه در مقابل آن دو مكتب قرار گرفته، محاسن هر يك را دارا، و از ناهنجارى‌هاى آن‌ها كاملًا به دور است. استاد در باره هر يك توضيح مختصرى ارائه مى‌دهد:

١. مكتب سرمايه‌دارى: اين مكتب، اصالت را به فرد داده، جامعه را وسيله تأمين مصالح افراد شناخته، به افراد آزادى كامل داده تا از هر راه ممكن، ثروت به‌دست آورده، و هرگونه كه بخواهند مصرف نمايند، حدّ و حصرى نه بر درآمدها و نه بر مصرف‌ها قرار نداده، در اين نظام ساختارها به دو دسته كوچك و بزرگ، سازمان يافته، دسته كوچك را گروه زراندوز و زورمند تشكيل مى‌دهد، و گروه بزرگ را ساير مردم، چه در حدّ متوسط و چه فقير تشكيل مى‌دهند. گروه اول، گروه ممتاز به شمار مى‌روند كه خواسته‌هاى آنان بر مقررات مردم به‌طور عموم حكومت مى‌كند، و وفق مصالح همين گروه ممتاز، جامعه‌ها ساخته مى‌شوند و قابل انعطاف مى‌باشند.

٢. مكتب اشتراكى: اين مكتب، به ظاهر اصالت را به جامعه داده، افراد را محكوم مصالح جامعه دانسته، ولى دولت كه از اندك افراد جامعه تشكيل يافته، زمام امور را به‌دست گرفته، خود را قيم مردم فرض كرده، در واقع يك سرمايه‌دار بزرگ كه همه مردم زير پوشش آن قرار گرفته، يوغ مذلّت به دوش مى‌كشند.

٣. مكتب اسلام: اسلام با فطرت و طبيعت بشريت همساز و قابل دوام است:

- إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ.[١]

- وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِينَ.[٢]

اين مكتب، اصالت را به فرد و جامعه، هر دو داده است، ثروت عمومى و خصوصى، هر دو را پذيرفته است. و هيچكدام را فداى ديگرى نكرده، و مصالح و منافع هر دو، طبق مقرراتى شديد، مصون و محفوظ است.

[١] . آل عمران، آيه ١٩.

[٢] . آل عمران، آيه ٨٥.