معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢١ - ٣ احكام اقتصادى

محل درو و پاداش است.

درباره انسان گزاره‌هايى از اين دست در شمار اين‌دسته معارف قرار دارند: انسان داراى دو بُعد روح و جسم است؛ هدف از خلقت انسان تكامل روح و جسم او است؛ جسم انسان در مسير تكامل، ابزارى در خدمت تكامل روح است؛ انسان خليفه خدا روى زمين و مسؤول در برابر خداى متعال است؛ انسان براى تكامل خود، افزون به عقل، به وحى نيز نياز دارد.

همچنين درباره جامعه گزاره‌هاى مطرح عبارتند از: هم جامعه و هم فرد اصالت دارند؛ بر جوامع انسانى سنت‌هاى الاهى حاكم است كه توجه به آن‌ها تأثير فراوانى در جهت‌گيرى‌هاى اقتصادى دارد.[١]

٢. مجموعه‌اى از اصول و قواعد اساسى:

اين مجموعه، دستورهاى كلّى مبتنى بر مبانى اعتقادى و ارزشى جهت دستيابى به اهداف اقتصادى و حلّ مشكلات و معضلات آن هستند. همانند مالكيت مختلط (خصوصى، عمومى و دولتى)، آزادى اقتصادى مسئولانه، حضور مسئولانه دولت در اقتصاد، توزيع عادلانه ثروت‌هاى اوليه و توزيع مجدد درآمدها، لزوم رعايت حق فرد و جامعه در تزاحم مصالح فرد و جامعه و رقابت مسئولانه.

شايسته توجه است كه اولًا اين اصول و قواعد اساسى، به آنچه ذكر شد، محدود نيست. ممكن است برخى از اصول ديگر در رديف آن‌ها قرار گيرد. ثانياً همه اين‌ها لزوماً در عرض هم نيستند و چه بسا نوعى ترتب بين آن‌ها وجود داشته باشد؛ براى مثال، حضور مسئولانه دولت زمانى پذيرفتنى است كه آزادى اقتصادى مسئولانه، امرى مسلم فرض شود؛ يا توزيع مجدد درآمدها بر فرض لزوم حضور مسئولانه دولت ممكن مى‌باشد. ثالثاً اين اصول نبايد با هم ناسازگار باشند؛ به‌طور مثال نمى‌توان آزادى اقتصادى مطلق را همراه لزوم حضور مسئولانه دولت در اقتصاد پذيرفت.

٣. احكام اقتصادى:

احكام و قوانين، در حوزه فعاليت‌هاى اقتصادى‌

[١] . آموزه‌هاى بيان شده درباره خداى متعال، جهان هستى، انسان و جامعه برداشتى از آيات قرآن است.