معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٩٤ - نكته اول

الجنة وما في النار وما بين ذلك، قال: فبهت انظر إليه، فقال: يا حماد ان ذلك في كتاب الله- ثلث مرات- ثم تلا هذه‌

«وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى‌ هؤُلاءِ وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ ...»؛[١]

امام‌ صادق‌ (ع) فرمود: به خدا سوگند ما آنچه در آسمان و زمين و بهشت و جهنم و آنچه بين آن‌ها است را مى‌دانيم. من بهت زده به حضرت نگاه كردم. بعد فرمود: يا حماد اينها در كتاب خدا است سه مرتبه سپس اين آيه را خواند ...

ج. با سند موثق‌[٢] محمد بن يحيى‌ از محمد بن عبد الجبار از ابن فضال‌ از حماد بن عثمان‌ از عبد الأعلى بن أعين‌ مى‌كند از امام‌ صادق‌ (ع) شنيدم مى‌فرمايند:

أنا أعلم كتاب الله وفيه بدء الخلق، وما هو كائن إلي يوم القيامة، وفيه خبر السماء وخبر الأرض، وخبر الجنة وخبر النار، وخبر ما كان، و [خبر] ما هو كائن، أعلم ذلك كما أنظر إلي كفي، إن الله يقول:" فيه تبيان؛[٣]

من به كتاب خدا آگاهم و آغاز آفرينش و آنچه تا روز و خبر آسمان و خبر زمين و خبر بهشت و آتش و خبر آنچه بوده و آنچه خواهد بود در آن هست من اين را همانند كف دست خود مى‌دانم. خداوند مى‌فرمايد در قرآن بيان همه چيز هست.

امام (ع) در اين دو روايت جامعيت و قلمرو گسترده قرآن را به آيه ٨٩ سوره نحل مستند مى‌سازد. در روايات مشابه نيز علم گسترده خود را برگرفته از قرآن معرفى كرده و به اين آيه استناد مى‌فرمايند.[٤]

[١] . محمد بن الحسن الصفار قمى، بصائر الدرجات، ص ١٢٨، جزء سوم، باب ششم، حديث ٤. اين حديث را برخى كتاب‌هاى ديگر نيز آورده است. از جمله، محمّد بن مسعود العياشى، تفسير العياشى، ج ٢، ص ٢٦٦؛ الجمعة العروسى الحويزى، تفسير نورالثقلين، ج ٣، ص ٧٣؛ محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٨٩، ص ١٠٢.

[٢] . تمام راويان اين روايت جز بن فضال امامى و ثقه هستند بن فضال فطحى مذهب است، ولى ثقه مى‌باشد.

[٣] . محمد بن يعقوب كلينى، كافى، ج ١، ص ٦١.

[٤] . همان، ج ١، ص ٦١ و ٢٦١.