معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٦٤ - نقد افسانه«آيات شيطانى»

خاورشناسان و افسانه غرانيق‌

مونتگمرى وات‌ در كتاب‌ مكه محمد به دفاع از اين افسانه پرداخته و آن را واقعيتى غير قابل انكار مى‌داند؛ او در بخشى از اين بحث مى‌گويد:

نخستين چيزى كه درباره اين داستان بايد گفت، اين است كه نمى‌تواند يك دروغ محض باشد. محمد بايد زمانى، آياتى را كه بعداً به‌عنوان آيات شيطانى رد شدند، به‌عنوان بخشى از قرآن تلاوت كرده باشد. هيچ مسلمانى احتمالًا نمى‌توانسته چنين داستانى را درباره‌ محمد (ص) اختراع كرده باشد و هيچ عالم معتبر مسلمانى آن را از يك غير مسلمان نمى‌پذيرفته، مگر كاملًا از حقيقى بودن آن مطمئن بوده است. مسلمانان متأخر تمايل به ردّ و طرد اين داستان دارند، زيرا مخالف تصوير آرمانى ايشان از محمد (ص) است، امّا از طرف ديگر مى‌توان آن آيه را شاهدى به حساب آورد كه‌ م‌ حمد (ص) بشرى مثل ايشان بوده است. قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ .... (٤١/ ٦ و آيات ديگر).

سپس اين چنين ادامه مى‌دهد:

بى‌شك هنگامى پيامبر متوجه شد كه اين آيات بايد مورد تجديدنظر قرار گيرند كه پى برد آنان [مشركان‌] قصد ندارند روش زندگى‌شان را تغيير دهند. ممكن است كه او در تمام اين مدت از تصديق اين خدايان حتّى به‌صورت فرشتگان ناخشنود بوده است.[١]

وى همچنين دركتابى كه درباره ترجمه قرآن‌ آربرى‌ منتشر كرده است، چندبار داستان غرانيق را مطرح كرده است.[٢]

وى در جايى ديگر به دفاع از سلمان رشدى‌ مرتد مى‌پردازد و كتاب او را مبتنى بر داستانى واقعى و تاريخى يعنى «آيات شيطانى» مى‌داند![٣]

نقد افسانه «آيات شيطانى»

استاد معرفت اين افسانه را مورد نقد جدى قرار مى‌دهد كه به جهت ضيق مجال به مهم‌ترين نكات آن اشاره مى‌كنيم:

[١] .Muhammads Mecca ,P :٦٨ -٧٨ -٨٨ .

[٢]

. Companion to the Quran, based on the Arberry translation, P

:٦٣١ ,٥٤٢ ,٩٢٣ .

[٣] . برخورد آراى مسلمانان و مسيحيان، صص ١٩٢- ١٩١.