واقعى نيست، بلكه زبانى شعرى و تخيلى است كه در صدد برانگيختن مخاطبان در جهت انجام اعمال و رفتارهاى خاص و كسب صفات اخلاقى بوده است. اين گروه زبان قرآن را زبانى ادبى و كاركردگرا مى‌دانند.[١] بايد ببينيم كه آيت‌الله معرفت در مورد اين گونه ديدگاه‌ها در مورد كاربست آرايه‌هاى ادبى در قرآن چه نظرى دارند. ايشان در مورد اصل كاربرد فنون بلاغى در قرآن و علت اين كاربرد مى‌گويد:

قرآن كريم، فراوان از انواع فنون بلاغى استفاده كرده و آن‌ها را به غايت نيكو به كار برده است. البته راهى جز اين نبوده كه از انواع استعاره و كنايه و مجاز بهره گيرد، زيرا قرآن معانى‌اى به گستردگى آفاق عرضه داشته و الفاظ مورد استعمال عرب- كه قرآن مقيد بوده با همان الفاظ و كلمات با آنان سخن گويد- بسى تنگ و كوتاه بوده است؛ زيرا عرب، الفاظ مورد استعمال خود را طبق نيازهاى خود و در سطحى پايين وضع نموده بود و گنجايش افاده معانى بلند و گسترده قرآن را نداشت؛ قرآن به ناچار، به استعاره و كنايه و مجاز كه دامنه گسترده‌اى دارند روى آورد؛ از اين رو اين گونه معانى والا و بلند كه در اين الفاظ كوتاه و تنگ ارائه گرديده بود، بر عرب آن روز تازگى داشت و چه بسا برخى تعابير بر ايشان نارسا مى‌نمود. قرآن بر حسب خلاقيت در سخنورى و استفاده از انواع فنون كلامى و قدرت احاطه بر معانى و مفاهيم الفاظ و نكته‌سنجى‌هاى بديع در بيانات خود، روشى را بر عرب عرضه نمود كه كاملًا نوين و بى‌سابقه و بى‌نظير بود و بدين جهت سخنوران و فُصَحاى عرب را شيفته خود نمود و آنان در مقابل قرآن زانو به زمين زدند؛ همين موضوع، بُعد مهمى از ابعاد اعجاز قرآنى به شمار مى‌رود.[٢]

آيت‌الله معرفت، از سويى، در عبارت بالا مى‌گويد كه «قرآن به ناچار به استعاره و كنايه و مجاز روى آورده است» و از سوى ديگر، در جواب منكرين كاربرد مجاز در قرآن كه مى‌گويند چه ضرورتى براى كاربرد مجاز در قرآن وجود دارد؟ مى‌نويسد:

[١] . ر. ك: محمد باقر سعيدى روشن، تحليل زبان قرآن و روش‌شناسى فهم آن، ص ١٧٦.

[٢] . تفسير و مفسّران، ج ١، ص ١٠٧؛ محمدهادى معرفت، التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب، ج ١، صص ٩٨- ٩٧.