معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٨٥ - ١ مسائل زنان

١. مسائل زنان‌

احكام قرآن در مورد مسائل زنان، دست‌مايه بسيارى از مدعيان شبهه تأثيرپذيرى قرآن از فرهنگ زمانه شده است. آنان مى‌گويند: تعارض امروز، تعارض گزاره‌هاى دينى با داده‌هاى عصر جديد است. در گذشته تكيه جامعه بر قوّت بازو و تأمين معيشت بود و زن كه موجودى ضعيف به حساب مى‌آمد، بايد تحت سرپرستى مردان مى‌بود. به علاوه در جهان گذشته، او را از نظر عقلى ناقص مى‌دانستند، حال آن‌كه در جهان امروز، جنسيت عامل تبعيض نيست و تفاوت حقوق را متكى به تفاوت فيزيولوژيك ميان زن و مرد نمى‌كنند و موفقيت زنان در رشته‌هاى دانشگاهى، دليل بر عدم صحت تفاوت عقل زن و مرد است.[١]

عصاره نظر ديگرى اين‌گونه است: برخى از گزاره‌هاى قرآن در مورد ارث زنان و مسائل حقوقى وى، محصول كشِش فرهنگ آن روز بوده است. اسلام با اصلاح زيرساخت‌هاى اقتصادى و علمى و اجتماعى، زمينه را براى برابرى احكام اجتماعى زن و مرد، فراهم كرده است؛ اما اكنون پس از تغيير زمينه‌ها، لازم است احكام هم تغيير كند.[٢]

اشكال اساسى اين مدعيان، گرفتار كردن زبان و احكام اجتماعى اسلام در فرهنگ و باورهاى عرب معاصر و ناچار دانستن قرآن، از بيان برخى باورهاى غلط مردم معاصر نزول و يا كم گفتن حقايق است، به گونه‌اى كه بخشى از احكام باطل در قرآن راه پيدا كرده، كه امروز بطلانش ثابت شده است. اين‌

[١] . ر. ك: محسن كديور،« حقوق زنان در اسلام معاصر از زاويه ديگر»، آدرس‌www .kadivar .com ؛ عليرضا علوى‌تبار،« نوانديشى دينى و فقه زنان»، مجله زنان، سال ٨، شماره ٥٨، صص ٣٨- ٣٦ و ٧٦.

[٢] . ر. ك: مقصود فراستخواه، دين و جامعه( مجموعه مقالات، مقاله زن، مردسالارى و ديدگاه اسلام)، مقاله ٢٩، و( ٣٨). نظير اين مطلب در گفت‌وگوى محمد مجتهد شبسترى با ماهنامه زنان و با عنوان زنان، كتاب و سنت در مورد نابرابرى‌هاى حقوقى زن و مرد، سال ٨، شماره ٥٧، صص ٢٢- ١٩ آمده است( ٤٨) ١٨ و ر. ك: عبدالكريم سروش،« قبض و بسط حقوق زنان»، مجله زنان، سال هشتم، شماره ٥٩، صص ٣٧- ٣٢ و ٥٣.