معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٢٠ - ديدگاه گلدزيهر درباره تحريف قرآن

پاسخ استاد معرفت‌

واقع امر اين است كه هرگاه شرايط تحقّق كارى هر اندازه مهم، آماده باشد، وقوع آن در كوتاه‌ترين زمان، امكان پذير است، به‌ويژه اگر آن كار مورد اهتمام مسئولان امور بوده و تصميم بگيرند در اسرع وقت، انجام پذيرد. مسأله جمع قرآن در آن زمان از چنين موقعيت حسّاسى برخوردار بوده است. به خصوص اينكه سوره‌هاى قرآن تكميل شده بود و يگانه كار باقيمانده، گردآورى آن‌ها در يك جا بوده است.

از سوى ديگر، زيد غير از اين جمع‌آورى، كار ديگرى انجام نداده و عمل او يك كار فكرى و پيچيده نبوده است كه انجام آن مستلزم تلاش‌هاى گسترده و زمان طولانى باشد. البته توصيفى كه‌ زرقانى‌ درباره‌ زيد و صلاحيت فوق‌العاده او بيان كرده و هشت صفت ويژه براى‌ زيد ذكره كرده تا ثابت كند مجموعه اين ويژگى‌ها در هيچ يك از اصحاب وجود نداشته است، مورد تأييد ما نيست.[١]

ديدگاه گلدزيهر درباره تحريف قرآن‌

وى در اين زمينه مى‌نويسد:

هيچ كتاب تشريعى كه به باور قلبى يك گروه دينى، وحى آسمانى باشد، وجود ندارد به گونه‌اى كه از زمان‌هاى ديرين به‌صورت ثابت و تغيير نايافته باقى مانده باشد، چنانكه نصّ قرآن نيز دچار دگرگونى و بى‌ثباتى شده است.[٢]

استاد معرفت در نقد اين ديدگاه آورده است: شايد گلدزيهر خود را به نادانى زده كه مسأله اختلاف قرائت‌ها را با نصّ يگانه و متواتر قرآن مرتبط ساخته است؛ حال آنكه اين دو حوزه هيچ ارتباطى به هم ندارند. پيشوايان اتفاق‌نظر دارند كه قرآن حقيقتى است و قرائت‌ها حقيقتى ديگر و اين دو ربطى‌

[١] . محمدهادى معرفت، التمهيد فى علوم القرآن، صص ٣٠٥- ٣٠٢.

[٢] . مذاهب التفسير الاسلامى، ص ٤.