معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٢٥ - مسلمانان و تاريخگذارى قرآن
به نظر مىرسد سيد عبدالقادر اولين كسى بود كه به اين مصحف و اطلاعات صدر سورههاى آن توجه خاصى نشان داد. او به سال ١٣١٤ ش/ ١٣٥٥ ق تفسيرى به نام بيان المعانى على حسب ترتيب النزول نوشت؛ اما به دلايلى نامعلوم چاپ آن ١٧ سال به تأخير افتاد. اثر بعدى به محمد عزه دروزه تعلق داشت كه آن را التفسير الحديث على حسب ترتيب النزول نام نهاد. اين اثر هر چند ديرتر از اثر قبلى نوشته شد، اما دو سال زودتر از آن يعنى در سال ١٣٣٨ ش/ ١٣٨٠ ق انتشار يافت. اين تفسير مهمترين و بهترين تفسيرى است كه تاكنون بر حسب ترتيب نزول نوشته شده است. سيد عبدالقادر در ترتيب سورى كه در روايات آمده است، هيچ تغييرى انجام نداد؛ اما دروزه ترتيب بسيارى از سورههاى مدنى را تغيير داد؛ او سورههاى رعد، حج، رحمن، انسان و زلزله را به دليل مشابهت مضامين آنها با سورههاى مكى در پايان سورههاى مكى- يعنى قبل از سوره بقره- جاى داد و سورههاى حشر و جمعه را با تكيه بر روايات اسباب نزول پيش از سوره احزاب قرار داد و سوره ممتحنه و حديد را نيز با همين ملاحظه قبل از سوره توبه جاى داد.
دروزه كتابى نيز در سيره نبوى به نام سيرة الرسول، صور مقتبسة من القرآن الكريم بر پايه همين روايات ترتيب نزول نوشت. وى در اين كتاب موضوعات سيره نبوى را بر حسب ترتيب نزول بررسى و از رهگذر آن تفسيرى موضوعى- تاريخى در زمينه موضوعات سيره نبوى و سير دعوت پيامبر اسلام (ص) فراهم كرد.
جلالالدين فارسى نيز سه عنوان كتاب در سيره نبوى به نامهاى پيامبر و انقلاب، پيامبرى و جهاد، و پيامبر و حكومت بر حسب ترتيب نزول تأليف كرد. وى مثل دروزه در كتابهايش تفسير موضوعى- تاريخى از موضوعات سيره نبوى بهدست نداد؛ بلكه سورههاى قرآن را به ترتيب نزول ترجمه و در لابهلاى آن روايات اسباب نزول و سيره نبوى را افزود و از اين طريق تفسيرى ترتيبى- تاريخى فراهم ساخت. او نيز مثل دروزه در ترتيب سورههاى مدنى تغييراتى ايجاد كرد. سورههاى حشر، منافقون و نور را به ترتيب پيش از سوره احزاب و