معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٩١ - ٣ حق و تكليف

اين همانندى و برابرى ايجاب مى‌كند تا زنان به‌قدر قواى طبيعى، تكليف بر عهده گيرند و در حوزه‌هايى نيز از مردان عقب بيافتند، زيرا اقتضاى حكمت و طبيعت مردانه، ورود در ميدان‌هايى است كه ورود زنان به‌طور عمومى موجب لطمه به آنان و مخالف طبيعت آن‌ها است.

وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ[١]

ترجيح قدرت تفكر مرد بر نيروى عاطفه و احساسات، به عكس زن، كه از نيروى سرشار و عواطف بيشترى بهره‌مند است و نيروى جسمى و بنيه قوى كه در مردان است و آنان را آماده دفاع از حريم خانواده مى‌كند و تعهداتى كه مردان نسبت به پرداخت هزينه‌هاى زندگى، مهريه و تأمين زندگى آبرومند، براى همسر و فرزند دارند، موجب شده تا حق سرپرستى زندگى خانوادگى را بر دوش مردان بگذارد:

الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ.[٢]

به نظر مفسران مشهور، اين ويژگى‌ها سطحى نيستند، بلكه در بافت جسمى و سلسله اعصاب، تفاوت طبيعى انديشه و روان زن و مرد ريشه دارد. حتى گفته شده است:

برخى از اضطراب‌ها، احساس محروميت‌ها و ناخوشبختى‌ها در زنان، هنگامى است كه در همزيستى با مردى، احساس مى‌كنند وظايف مهم سرپرستى را به جاى نمى‌آورد.

سيد قطب‌، محمد عبده‌، علامه‌ طباطبايى‌ و مكارم شيرازى‌ هر كدام به گونه‌اى بر اين حقيقت تأكيد كرده‌اند.[٣]

[١] . همان.« ... و مردان را به آنان ميزانى برترى است ....»

[٢] . سوره نساء، ٣٤؛« مردان سرپرست و خدمتگزار زنان‌اند، به‌خاطر برترى‌هايى كه خداوند براى بعضى نسبت به بعضى ديگر قرار داده است و به خاطر انفاق‌هايى از اموالشان( در مورد زنان) مى‌كنند».

[٣] . ر. ك: سيد قطب، فى ظلال القرآن، ج ٥، صص ٥٩- ٥٨؛ محمد عبده، المنار، ج ٢، ص ٣٨٠؛ سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ٢، صص ٢٤٣ و ٢٧٣ و ٢٩١؛ ناصر مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ج ٣، صص ٣٧١- ٣٦٩.