باشد، ظلم بر آن جامعه راه پيدا نكند. لذا قوانين و احكامى در همين رابطه وضع مى‌كند. پس وظيفه دين و قرآن بيان امور مربوط به شؤون زندگى مادى انسان نيست.[١]

٢. ٢. ادله و شواهد درون متنى‌

دو دسته آيات در باب جامعيت شاهد آورده مى‌شود: دسته نخست آيات بيانگر برخى اوصاف قرآن؛ دسته دوم آياتى كه به قلمرو قرآن اشاره دارند.

١. ٢. ٢. آيات بيانگر اوصاف قرآن‌

از جمله دلايل و شواهدى را كه مى‌توان در بحث جامعيت قرآن كريم از آن‌ها بهره گرفت، شواهد و دلايلى است كه برخى ويژگى‌هاى قرآن كريم و اسلام را بيان مى‌كند. اين ويژگى‌ها عبارت است:

الف. جهانى بودن: آيات‌[٢] و روايات‌[٣] و سيره پيامبر اكرم (ص)[٤] دلالت دارد كه پيام قرآن كريم نه مخصوص يك گروه و منطقه خاصّى، بلكه جهان‌شمول و

[١] . آيت‌الله محمدهادى معرفت، مصاحبه در باب جامعيت قرآن كريم نسبت به علوم بشرى، فصلنامه نامه مفيد، سال ١٣٧٥، پياپى ٦، صص ٥- ٧.

[٢] . وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ؛ و اين قرآن به من وحى شده است تا با آن شما و هر كه را( كه اين پيام) به او برسد بيم دهم. انعام، آيه ١٩. إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرى‌ لِلْعالَمِينَ؛ آن( قرآن) جز يادآورى براى جهانيان( چيز ديگرى) نيست. انعام، آيه ٩٠؛ نيز بقره، آيه ١٨٥، اعراف، آيه ٢٧؛ بقره، آيه ٢١؛ يس، آيات ٧٠- ٦٩؛ حج، آيه ١٧؛ بقره، آيه ١٣٧؛ احقاف، آيه ٢٩؛ انعام، آيه ١٩؛ اعراف، آيه ١٥٨.

[٣] .

ان الرائد لا يكذب اهله و الله لا اله الا هو، اني رسول الله اليكم خصوصا و الي الناس عامة؛

پيشوا به اهل خود دروغ نمى‌گويد. قسم به خداى كه جز او معبودى نيست، من فرستاده خدا براى شما خصوصاً و براى تمام مردم عموماً هستم. ابن اثير، الكامل فى التاريخ، ج ١، ص ٥٨٥.

[٤] . تاريخ نيز نشان مى‌دهد، آن حضرت براى دعوت به اسلام به سران كشورها و قبايل مختلف پيك و دعوتنامه مى‌فرستادند و آن‌ها هيچ وقت در جواب نمى‌گفتند كه تو فقط پيامبر قوم عرب بوده و دين تو مخصوص آن‌ها مى‌باشد. نامه‌ها و دعوتنامه‌هاى حضرت رسول اكرم( ص) به سران كشورها و اقوام، در كتابهايى به نام مكاتيب الرسول آورده شده است. از جمله كتاب مكاتيب الرسول، نوشته آيت‌الله على احمدى ميانجى.