معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٥١ - محدوديتهاى رشد در اقتصاد قرآنى

امت من در زمان‌ مهدى‌ از چنان نعمتى برخوردار شوند كه مانند آن را هرگز برخوردار نشده باشند. آسمان باران بر سر آنان فرو ريزد و زمين هيچ گياهى را نگاه نداشته، مگر اينكه آن را مى‌روياند.[١]

امام‌ باقر (ع) نيز مى‌فرمايد:

اموال و ثروت‌هاى دنيا از درون و برون زمين نزد وى جمع‌آورى مى‌شود .... به هر كس به اندازه‌اى مى‌دهد كه قبل از او به هيچ‌كس آن مقدار نداده است.[٢]

شايد به توضيح چندانى نياز نباشد كه اين همه رشد و شكوفايى اقتصادى بدون برنامه‌ريزى و تلاش حكومت حضرت (عج) غير ممكن است؛ زيرا از حكمت الاهى به دور است كه به مردم بدون شايستگى لازم كه يكى از آن‌ها كار و تلاش است، نعمت‌هاى بى‌كران بدهد. گرچه وجود مبارك امام زمان (عج) به بركت نعمت‌ها خواهد افزود، اين امر باعث نمى‌شود كه رشد و شكوفايى اقتصادى از مجارى غير عادى حاصل شود؛ بلكه حضرت (عج) به‌صورت هدف اقتصادى براى چنين امرى برنامه‌ريزى‌هاى دقيق خواهد كرد و با اجراى برنامه‌هاى رشد و شكوفايى كنار نصرت خداوند بر نعمت‌ها افزوده خواهد شد.

محدوديت‌هاى رشد در اقتصاد قرآنى‌

بر اساس آموزه‌هاى نظام سرمايه‌دارى، پاسخِ پرسشِ «چه كالايى بايد توليد كرد؟ چنين است: آنچه تقاضا مى‌شود؛ بنابراين، در بازار كالاها و خدمات هر چه تقاضا شود، در سيستم توليد براى آن برنامه‌ريزى مى‌شود؛ در نتيجه بر پايه آموزه‌هاى نظام سرمايه‌دارى هيچ‌گونه محدوديت‌هاى ارزشى، اقتصادى و ... وجود ندارد. اما در اقتصاد قرآنى اين‌گونه نيست؛ يعنى پاسخ پرسش پيشين به‌طور مطلق اين نيست كه آنچه تقاضا مى‌شود، بلكه، منابع انسانى و طبيعى به‌ويژه منابع و امكاناتى كه در اختيار دولت است، هيچ‌گاه نبايد صرفاً در جهت‌

[١] . همان، ص ٣٦٤، به نقل از نسخه خطى ابن حماد، ص ٩٨.

[٢] . همان، ص ٣٦٣، به نقل از محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٥٢، ص ٣٥١.