معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤١٨ - قلمرو اقتصاد از منظر آيتالله معرفت

همچنين در روايت ديگرى، معصوم (ع) مى‌فرمايد:

... أَتَي رَسُولُ اللَّهِ (ص) بِمَا اسْتَغْنَوْا بِهِ فِي عَهْدِهِ وَ بِمَا يَكْتَفُونَ بِهِ مِنْ بَعْدِهِ إِلَي يَوْمِ الْقِيَامَة.[١]

... رسول خدا (ص) هر چيزى را كه مردم در زمانش و نيز آنچه را مردم بعد از ايشان تا روز قيامت نياز دارند، آورده است.

نظير اين احاديث در جوامع روايى شيعه و سنى فراوان آمده است كه بر جامعيت شريعت اسلامى، هم در عالم واقع و نفس‌الامر و هم در سطح دين مرسل دلالت دارد. در عالم واقع و نفس‌الامر، مبانى اعتقادى، اخلاقى، بايدهاى عام، احكام انواع روابطى كه بشر در ساحت‌هاى مختلف فردى و اجتماعى براى رستگارى نياز دارد، موجود است. همچنين اين امر كه انسان در هر ساحت اجتماعى همانند اقتصاد بايد چه اهدافى را و چگونه دنبال كند وجود دارد؛ چرا كه مقتضاى جامعيت شريعت چنين است. بنابراين، در اين قلمرو، احكام روابط بين مردم، مردم با منابع و طبيعت، مردم با دولت در سطح خرد و كلان در عرصه‌هاى رفتارهاى اقتصادى نيز وجود دارد.

در ادامه، درباره قلمرو اقتصاد از منظر آيت‌الله معرفت (ره)، مكتب اقتصادى اسلام و برخى مسايل اساسى اقتصاد كه در قرآن مطرح شده است موضوع نوشتار را پى مى‌گيريم.

قلمرو اقتصاد از منظر آيت‌الله معرفت‌

بحث درباره هر اقتصادى بدون توجه به قلمرو آموزه‌هاى آن، امرى غيرمنطقى، بلكه غيرممكن است. در يك نگاه كلى، استاد اقتصاد را به مبانى و سيستم تقسيم كرده است و به تبيين هر يك و رابطه آن دو اشاره مى‌كند. رابطه مبانى اقتصاد اسلامى و سيستم اقتصادى از مسائل اساسى در نظريه‌هاى اقتصادى است. آيا هم مبانى و سيستم را بايد از آموزه‌هاى اسلامى كشف و استنباط كرد يا مبانى را بايد از آموزه‌هاى اسلامى كشف و آن‌گاه بر اساس مبانى استنباط شده و با استفاده از علم اقتصاد سيستم‌هاى اقتصادى دنيا، بهترين‌

[١] . همان، ص ٣٠٥.