معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٣١ - الف ناسازگارى با مبانى دين

نقد و بررسى‌

الف. ناسازگارى با مبانى دين‌

١. از بحث‌هاى گذشته روشن شد كه در بعثت و نبوت خطا وجود ندارد، بلكه وحى امرى يقينى همراه با علم حضورى است، شك و ترديدى در آن راه ندارد و اثبات نبوت يك پيامبر به تأييد يا آرامش خاطر هيچ‌كسى جز خداوند متعال نياز ندارد. فرستاده خدا بيش از هر كس ديگر از نبوت خود آگاه است، چرا كه نبوت با برهان و دليل روشن همراه است. مرحوم‌ طبرسى‌ مى‌نويسد: خداوند به رسولش وحى نمى‌كند جز با برهان‌هاى روشن و نشانه‌هاى آشكار كه دلالت مى‌كند. آنچه وحى شده تنها از جانب خدا است و به هيچ چيز ديگر نياز ندارد. هرگز ترسانده نمى‌شود و نمى‌هراسد و به خود نمى‌لرزد،[١] نبوت به گونه‌اى است كه تمام پرده‌هاى شك و ترديد كنار رفته، از امام‌ صادق‌ (ع) سؤال شد:

كَيْفَ عَلِمَتِ الرُّسُلُ أَنَّهَا رُسُلٌ؟ قَالَ كُشِفَ عَنْهَا الْغِطَاء

پرده‌ها كنار مى‌رود و تمام حقايق آشكار مى‌شود و به‌خوبى ترديد پيامبران مى‌دانند كه فرستاده الهى هستند.

در نتيجه اين داستان با مبانى نبوت و وحى كه علم‌اليقينى است منافات دارد.

٢. چگونه پيامبر از نبوت خويش آگاهى نداشته باشد (و خود را ديوانه بخواند) در حالى كه طبق رواياتى كه گذشت،[٢] رسول خدا (ص) سه سال پيش از بعثت و نزول آيات، نخستين علايم نبوت را مشاهده مى‌كرد و بر همين اساس در غار حرا مشغول تفكر در اسرار آفرينش و خالق خود مى‌شده است.

٣. مطابق روايات، عقل پيامبر برترين عقل‌ها است و در ميان مردم كسى از نظر عقل كامل‌تر و بالاتر از او نيست. در روايتى پيامبر (ص) فرمودند:

وَ لَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً وَ لَا رَسُولًا حَتَّي يَسْتَكْمِلَ الْعَقْلَ وَ يَكُونَ عَقْلُهُ أَفْضَلَ مِنْ جَمِيعِ‌

[١] . فضل بن حسن طبرسى، مجمع البيان، ج ١٠، ص ٣٨٤.

[٢] . از جمله روايت امام صادق( ع) كه فرمود: پرده‌ها از آن‌ها كنار مى‌رود و حقايق را مى‌بينند.( محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ١١، ص ٥٦)