معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤٣ - ٥ رشد مهارت و تخصص
عقلايى ايجاب مىكند عوامل توليد خود را در توليد كالاها و خدماتى كه او را به هدفش نزديكتر كند، بهكار گيرد؛ از باب مثال، اگر توليد كننده بتواند هم كالاى صنعتى و هم محصولات كشاورزى توليد كند، اگر محصولات كشاورزى در زمره كالاهاى اساسى مورد نياز جامعه باشد، اما ميزان سود مادى آن كمتر از سود مادى كالاهاى صنعتى باشد، گزينه توليد محصولات كشاورزى را ترجيح مىدهد؛ چرا كه به جهت ضرورى بودن كالاى كشاورزى، توليد آن، عنوان رفع نيازهاى ضرور افراد جامعه را مىيابد و توليد آن، سود آخرتى فراوانى خواهد داشت و مجموع سود مادى دنيايى و آخرتى محصولات كشاورزى خيلى بيشتر از توليد كالاى صنعتى است. بر اساس اين الگو، جامعه از انگيزه فرد در توليد بهرهمند خواهد شد.
٣. پرهيز از آسيب رساندن به محيط زيست:
اگر توليد كننده درك كند از ظرفيتهاى توليدى به گونهاى كه به حيات ديگران آسيب نرساند، بهره بردارد، سود و لذّت آخرتى كه كنار سود مادى دنيايى نصيب وى مىشود، در مقايسه با سود مادى دنيايى- در صورتى كه ضوابط محيط زيست را رعايت نكند- بسيار است. رفتار عقلايى ايجاب مىكند كه در توليد كالاها و خدمات به گونهاى از ظرفيتهاى توليدى و منابع بهرهبردارى كند تا آسيب به حيات ديگران به كمترين حد برسد.
٤. فزونى طول عمر كار افراد:
فراغت و تفريح امرى لذّتبخش است؛ بنابراين، انسان اگر درآمد كافى بدون كار و به رنج انداختن خود داشته باشد، از كار و تلاش خود كم مىكند و به فراغت و تفريح خود مىافزايد؛ اما بر اساس آموزههاى قرآنى با توجه به الگوى انگيزه فرد در توليد، رفتار عقلايى الزامهاى ديگرى را متوجه توليد كننده و كسانى مىكند كه توان كار دارند.
٥. رشد مهارت و تخصص:
اگر سود كسب مهارت و تخصص در مقايسه با فعاليت اقتصادى ديگر كمتر باشد، اما آن مهارت و تخصص، مورد نياز جامعه باشد، رفتار عقلايى فرد اقتضا مىكند به كسب مهارت و تخصص اقدام كند، چون مىداند سود آخرتى چنين رفتارى در مقايسه با سود مادىاش