معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٣ - قضاياى خارجى به جاى قضاياى حقيقى

يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ؛[١]

جز اين نيست كه جابه‌جا كردنِ [ماه‌هاى حرام‌]، فزونى در كفر است كه كافران به وسيله آن گمراه مى‌شوند آن را يك سال حلال مى‌شمارند، و يك سال [ديگر]، آن را حرام مى‌دانند، تا با شماره ماه‌هايى كه خدا حرام كرده است موافق سازند، و در نتيجه آنچه را خدا حرام كرده [بر خود] حلال گردانند. زشتى اعمالشان برايشان آراسته شده است، و خدا گروه كافران را هدايت نمى‌كند.

آيت‌الله معرفت مى‌گويد كه قرآن از موضوع نسي‌ء صحبت كرده است، در حالى كه براى كسى كه با تاريخ عرب آشنايى نداشته باشد، اين موضوع در هاله‌اى از ابهام قرار دارد.[٢]

آيت‌الله معرفت مثال‌هاى ديگرى را نيز در اين ارتباط مطرح مى‌كند و نتيجه مى‌گيرد كه براى فهم اين گونه آيات قرآن، راهى جز مراجعه به اسباب نزول وجود ندارد.

قضاياى خارجى به جاى قضاياى حقيقى‌

به نظر آيت‌الله معرفت، از جمله ويژگى‌هاى متعارف قرآن، اعتماد آن بر قراين حاليه روشن به منظور صدور احكامى به شكل قضاياى خارجى است كه با توجه به قرينه موجود در حال خطاب صادر گرديده است، نه آن كه قضاياى حقيقيه‌اى باشد تا احكام بر موضوعات هر زمان و هر كجا مترتب شود. اين پديده در قرآن نقش زيادى دارد و گاهى ممكن است كسى اين قضايا را حقيقيه بپندارد؛ حال آن كه چنين نيست؛ مثلًا آيه:

لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى‌ ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ؛[٣]

مسلّماً يهوديان و كسانى را كه شرك ورزيده‌اند، دشمن‌ترين مردم نسبت‌

[١] . توبه، آيه ٣٧.

[٢] . محمدهادى معرفت، التفسير الاثرى الجامع، ج ١، ص ٦٦.

[٣] . مائده، آيه ٨٢.