معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤١٥ - مقدمه

اقتصاد قرآنى از ديدگاه آيت‌الله معرفت (ره)

احمدعلى يوسفى‌[١]

مقدمه‌

آيت‌الله معرفت (ره) مفسر و فقيهى برجسته بود كه در حوزه‌هاى مختلف علوم اسلامى صاحب‌نظر بوده و با تكيه بر آيات قرآنى، ديدگاه اسلام را بيان و مخاطبين قرآن و علاقه‌مند به اسلام را بهره‌مند مى‌ساخت. يكى از حوزه‌هايى كه نظراتشان براى دانش‌پژوهان مفيد مى‌باشد، حوزه اقتصاد اسلامى است. ايشان، هم درباره مبانى و اصول اقتصاد اسلامى و نيز درباره نظام و مسائل اقتصاد اسلامى، نظراتى ارائه داده‌اند كه به يقين براى صاحب‌نظران اين حوزه مورد توجه خواهد بود. ما با بيان ديدگاه‌هاى ايشان آن را توضيح وتبيين مى‌كنيم.

استاد آن‌گاه كه مى‌خواهند درباره اقتصاد اسلامى صحبت كنند، ابتدا به‌عنوان مقدمه به جايگاه شريعت اسلامى در ارائه نظام‌هاى اجتماعى و اقتصادى اشاره مى‌كند:

نظر ما درباره شريعت اسلام، بلكه كلّ شرايع الهى اين است: شريعت يك نظام است. مقصود از نظام، برنامه‌اى است كه از جانب شرع مقدّس براى تنظيم حيات اجتماعى بشر وضع شده است. شريعت الهى فقط براى ايجاد رابطه بين انسان و خدا نيست، بلكه علاوه بر آن، هم ناظر به رفتارهاى شخصى و هم رفتارهاى اجتماعى بشر است. امتياز نظام‌هايى كه از شرايع الهى نشأت گرفته‌اند با ساير نظام‌هايى كه توسط بشر وضع‌

[١] . عضو هيأت علمى پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى.