معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٩٧ - ٣ نزاهت حضرت ابراهيم(ع)

همانجا به وعده وفا مى‌كند و مى‌گويد:

رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ. وَ اجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ. وَ اجْعَلْنِي مِنْ وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيمِ. وَ اغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كانَ مِنَ الضَّالِّينَ.[١]

اما به زودى از اميدى كه به وى بسته بود برگشت و چون از خير و صلاح او نوميد شد، از او بيزارى جست، خداوند مى‌فرمايد:

وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْراهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ.[٢]

اين در آغاز كار و پيش از ترك قوم و سرزمين خود به سوى سرزمين مقدس بود، شاهد آن اينكه در آغاز دعاى خود گفت: «خدايا به من حكم عطا كن و مرا به صالحان ملحق فرما ....»

پس از اين مرحله نوبت هجرت به سوى سرزمين مقدس مى‌رسد و از خدا با راز و نياز و تضرّع، فرزندان شايسته مى‌خواهد:

فَأَرادُوا بِهِ كَيْداً فَجَعَلْناهُمُ الْأَسْفَلِينَ. وَ قالَ إِنِّي ذاهِبٌ إِلى‌ رَبِّي سَيَهْدِينِ. رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ.[٣]

و خدا دعاى او را اين‌گونه مستجاب مى‌كند:

وَ نَجَّيْناهُ وَ لُوطاً إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي بارَكْنا فِيها لِلْعالَمِينَ. وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ.[٤]

سپس وقتى فرزندش‌ اسماعيل‌ بزرگ شد و بيت‌الحرام را در مكه بنياد نهاد، براى پدر و مادر دعا و طلب آمرزش كرد:

وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنامَ ... رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ‌[٥].[٦]

علامه‌ طباطبايى‌ معتقد است اين آيه با سياق و نشانه‌هاى قبل و بعدش بهترين شاهد بر اين مدعا است كه پدرى كه حضرت‌ ابراهيم‌ (ع) براى وى دعا و استغفار كرد؛

غير از آزر بود كه سال‌ها پيشتر از او بيزارى جسته بود. نتيجه اينكه‌ آزر

[١] . شعراء، آيات ٨٦- ٨٣.

[٢] . توبه، آيه ١١٤.

[٣] . صافات، آيات ١٠٠- ٩٨.

[٤] . انبياء، آيات ٧٢- ٧١.

[٥] . نقد شبهات قرآنى، صص ٧٠- ٦٩.

[٦] . ابراهيم، آيات ٤١- ٣٥.