معناى لطيف بودن چيست؟ اگر جسم لطيف باشد، مكان لازم دارد؛ آن مكانى كه قبلًا در آنجا بوده كجاست؟ علاوه بر اين، تداخل اجسام محال است، و علاوه بر همه اينها فساد اجسام مبرهن است و اين منافى معاد و خلود است.

و بالجمله: با اين اخبار، قول به قدم نفوس و اينكه نفوس قبل الابدان بوده‌اند، ثابت نمى‌شود؛ اضافه بر اينكه معلوم نيست خبر از چه كسى و سند آن چگونه باشد و آيا ظهور در اين قسمت حجت است يا نه؟ البته بعد از آنكه با غمض عين ظهورى براى اخبار قائل باشيم و نظر را از آنچه در معناى اخبار گفتيم قطع كنيم.

آنچه كه از افلاطون، در باب قدم نفس نقل شده- بنا بر فرض واقعيت نقل- اين است كه گفته: اگر عقل مفارق بدون دخالت بدن، علت تامه نفس باشد، لازم مى‌آيد كه نفس هم‌زمان با علتش باشد. و اگر عقل مفارق در عليت كافى نبوده و بلكه بدن شرطاً و يا به عنوان ديگرى دخالت داشته باشد، پس علت تامه، مجموع عقل مفارق و بدن مى‌باشد و لازم است بعد از تكوّنِ بدن، نفس موجود شود. و اگر چنين باشد كه نفس جزء العله باشد، ممكن نيست بعد از زوال بدن، نفس زايل نشود، و چون براهين قائم شده بر اينكه نفس به زوال بدن مضمحل نمى‌شود- و ادنى برهان اين است كه نفس در جسم منطبع نيست- پس معلوم مى‌شود نفس قوه جسمانيه نيست و لذا بدن در موجوديت آن دخالتى ندارد، پس علت آن امرى عقلى است و معلول به بقاى او باقى مى‌باشد و معلوم مى‌شود بدن به هيچ نحوى دخالت در نفس ندارد، بلكه عقل مفارق در عليت بدون احتياج به جزء طبيعى كافى است، و لذا نفس بايد به قوام علتش قائم و به بقاى علتش باقى باشد و بدن فقط در تصرف نفس دخالت دارد و بين آنها جذب و انجذابى هست كه يا جذب از نفس است و انجذاب از بدن و يا بالعكس؛ چنانكه بين آهن و مغناطيس يك جذب و انجذابى هست كه آهن منجذب است و ليكن مغناطيس فقط در اين تصرف جذبى دخيل است، نه در اصل وجود آهن، پس اگر به واسطه فسادى كه به يكى از طرفين رخ دهد و آن را از بين ببرد، وجود آن ديگرى از ناحيه تزلزل آن در بقا متزلزل نمى‌شود، بلى ديگر آن جذب و انجذاب از بين مى‌رود؛