معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٤٠ - مدت نزول قرآن

پنهانى يعنى در آغاز سال چهارم بعثت نازل شده و اين سوره بر اساس روايات ترتيب نزول پنجاه و چهارمين سوره نازله از ٨٦ سوره نازل شده در مكه است و دور از ذهن مى‌نمايد كه ٥٤ سوره از آن طى يك يا دو سال نازل شده باشد و ٣٢ سوره باقيمانده طى يازده يا دوازده سال ديگر نزول يافته باشد. چه رسد به اين كه طبق نظر آيت‌الله معرفت گفته شود آن همه سوره مثلًا طى چند روز يا چند ماه نازل شده باشد. ثانياً، همان‌طور كه بيان شد، طبق تصريح قرآن سبب نزول تدريجى آن اين بوده است كه با آن قلب پيامبر اسلام (ص) در طول نبوتش تثبيت شود و به تدريج متناسب با سؤالات مشركان پاسخ روشنى به آن‌ها داده شود.[١] حال چگونه توجيه‌پذير است پيامبر اسلام (ص) در طى سه سال اول دعوتش به تثبيت قلب نيازى نداشته باشد و مشركان مكه از آن حضرت سؤالى نپرسيده باشند؟ ملاحظه محتواى اولين سوره‌هاى نازله يعنى علق، قلم، مزمل و مدثر نشان مى‌دهد پيامبر اسلام (ص) در اوايل دعوتش به شدت از سوى مشركان مكه تكذيب مى‌گرديد و اتهامات سنگينى مانند جنون و دروغ‌گويى به او نسبت داده مى‌شد، طورى كه بر اثر آن‌ها در بستر بيمارى افتاد و گليم بر سر كشيد و امر چنان بر آن حضرت سخت شده بود كه مى‌خواست همچو حضرت‌ يونس‌ از قومش فرار كند.[٢] از اين رو نمى‌توان پذيرفت كه آن حضرت در اين مدت طولانى، آن هم در آغاز دعوتش كه مشكلات دعوت او بيشتر بوده است، هيچ نيازى به تثبيت قلب نداشته و مردم هم هيچ چيزى از آن حضرت سؤال نكرده‌اند. آنچه آمد، هرگونه احتمال فترت وحى طولانى يك يا چند ساله را تضعيف مى‌كند.

با عنايت به آنچه آمد، بايد گفت: پيامبر اسلام (ص) در ٢٧ رجب سال اول بعثت به پيامبرى مبعوث شد؛ سپس در شب قدر ماه رمضان (يكى از شب‌هاى دهه آخر ماه رمضان) همان سال، قرآن بر آن حضرت آغاز به نزول كرد.

[١] . فرقان، آيات ٣٣ و ٣٤.

[٢] . قلم، آيه ٤٨.