معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٥٨ - ١ ١ مفهوم شناسى

گيرنده آن است. با توجه به اينكه پيامبر اسلام (ص) كامل‌ترين انسان‌ها و برترين پيامبران بوده و شريعت حضرت، آخرين مرحله برنامه الهى براى بشر است، قرآن كريم نسبت به كتاب‌هاى ديگر آسمانى از جامعيّتى بيشتر برخوردار است. خدا در مورد برترى قرآن كريم بر كتاب‌هاى الهى ديگر مى‌فرمايد:

وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ؛[١]

و ما اين كتاب (قرآن) را به‌حق به سوى تو فرو فرستاديم، در حالى كه تصديق كننده كتاب‌هاى پيشين و حاكم بر آن‌ها است.

حضرت پيامبر اكرم (ص) در بيان آنچه خداوند از ميان پيامبران، فقط به او داده است، مى‌فرمايد:

اوتيت جوامع الكلم؛[٢]

به من جوامع دانش [گنجينه‌هاى معرفت‌] داده شد.

حضرت آيت‌الله معرفت رضوان الله تعالى عليه درباره جامعيت قرآن مى‌فرمايد:

بدون شك ما به جامعيت قرآن معترفيم و اساساً الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ‌ معناى كمال را مى‌رساند كه اسلام و در رأس آن قرآن، آنچه را كه نياز بشر بوده به‌طور كامل عرضه داشته است.[٣]

١. كليات‌

١. ١. مفهوم شناسى‌

يكى از كارهاى ضرورى و اساسى در پژوهش علمى و تبادل انديشه، ايضاح واژگان و مفاهيم كليدى به‌كار رفته در بحث است؛[٤] زيرا برخى از

[١] . مائده، آيه ٤٨.

[٢] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ١٦، ص ٣١٣، حديث ١.

[٣] . آيت‌الله محمدهادى معرفت، مصاحبه در باب جامعيت قرآن كريم نسبت به علوم بشرى، فصلنامه نامه مفيد، سال ١٣٧٥، پياپى ٦، ص ٥.

[٤] . اهميت تعريف واژگان نزد انديشمندان به حدّى است كه كتابى در اين باب نگاشته‌اند. مثلًا ابن سينا« كتاب الحدود» را نگاشته كه توسط محمد مهدى فولادوند با نام« حدود يا تعريفات» ترجمه شده است. و على بن محمدّ الجرجانى« التعريفات» را نوشته است.