معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٣٠ - خاورشناسان و تاريخگذارى قرآن

خود را در كتابى به نام‌ تاريخ قرآن‌[١] مطرح كرد. رودول‌، خاورشناس انگليسى طبقه‌بندى‌اش را در ترجمه‌اى كه از قرآن منتشر كرد،[٢] معمول كرد و در مقدمه آن درباره‌اش توضيح داد. درنبورگ‌، خاورشناس سوئدى طبقه‌بندى‌اش را در كتابى به نام‌ علوم مذهبى و اسلام‌[٣] مطرح كرد. او سوره‌هايى را نيز كه درباره احتجاج پيامبراسلام (ص) با مشركان مكه است، در طبقه دوم قرار داد. بلاشر خاورشناس فرانسوى طبقه‌بندى خود را در ترجمه‌اى كه از قرآن نشر داد، معمول ساخت و در مقدمه‌اش شرح داد.[٤]

موير[٥] خاورشناس انگليسى كه قبل از اين خاورشناسان مى‌زيست، سوره‌هاى مكى را بر خلاف آنان در پنج گروه طبقه‌بندى كرده بود و سوره‌هاى قرآن را در شش طبقه قرار داد. او به روايات ترتيب نزول تكيه نكرد؛ اما تا حدودى به روايات سيره توجه كرد. او تلاش‌هاى خود را در دو كتاب يكى به نام‌ زندگانى محمد (ص)[٦] و ديگرى به نام‌ قرآن، تركيب و تعليمش‌[٧] مطرح كرد.

هرشفلد،[٨] ديگر خاورشناس انگليسى نيز مانند موير سوره‌هاى دوره مكى را به شش طبقه تقسيم كرد. او سوره‌هاى قرآن را بر اساس مضامين آن‌ها طبقه‌بندى كرد و پنج طبقه مكى و يك طبقه مدنى را به اين ترتيب و عناوين سامان داد: سوره‌هاى اثباتى (اثبات ربوبيت خدا و نبوت پيامبر اسلام) نظير اعلى، سوره‌هاى موعظه‌اى (انذار و تبشير نسبت به قيامت و بهشت و دوزخ) مانند تكوير، سوره‌هاى داستانى (قصص پيامبران و اقوام پيشين) مثل ذاريات و

[١] .Geschichtedes Qorans ,٠٦٨١ .

[٢] .١٦٨١ .

[٣] .٠٧٨١ -٧

[٤]

. A. T. WElCH; AL- KURAN, THE ENCYCLOPAEDIA OF ISLAM, V; GERHARD BOWERING, CHRONOLOGY AND THE QURAN, ENCYCLOPAEDIA OF QURAN

بلاشر، در آستانه قرآن، صص ٢٨١- ٢٧٧.

[٥] .Muir

[٦] .Life of Mahomet ,London ,٨٥٨١ -١٦ .

[٧]

. The Qoran, Its composition and Teaching London, ٨٧٨١.

[٨] .Hirschfeld