معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤٠ - تحليل نفع شخصى و سعادت در آموزههاى قرآنى

بر اساس يكى از گفتارهاى‌ على‌ (ع)، كسى كه در رفتارهاى خود فقط به منافع دنيايى توجه داشته باشد، عمر خود را به نابودى كشانده است؛ اما اگر در رفتارهاى خود آخرت را ملاك قرار دهد، از دو گونه سود بهره‌مند است: هم سود دنيا و هم سود آخرت را دارد.[١]

معصوم (ع) در گفتار ديگرى لذّت و حظ اهل تقوا را از حيات خود بيش از ديگران بر مى‌شمارد:

اى بندگان خدا! بدانيد كه پرهيزكاران، هم در اين دنياى زودگذر و هم در جهان آينده آخرت سود برند. آنان با اهل دنيا در امور دنيويشان شريك شدند؛ اما اهل دنيا با آنان در امور اخروى شريك نشدند. در دنيا نيكوترين زندگى را داشتند و از بهترين نعمت‌هاى دنيا خوردند. لذّت بردند از دنيا بدان گونه كه اهل ناز و نعمت لذّت بردند و از آن كامياب شدند؛ چنان‌كه جباران خودكامه كام گرفتند؛ آن‌گاه بر توشه‌اى كه آنان را به مقصدشان رساند و تجارتى كه سودشان رساند از دنيا رخت بر بستند. در دنيايشان طعم لذّت زهد را چشيدند و يقين پيدا كردند كه در آخرت در جوار خداوندند. دعاى آنان بدون استجابت نيست و بهره آنان از لذت و خوشى كاهش نيابد.[٢]

بر اساس‌آيات و روايات پيشين، سعادت، لذت بيشتر و پايدار و دورى از رنج و الم در زندگى‌اى است كه شامل زندگى دنيا و آخرت مى‌شود. انسان باورمند به حيات آخرتى و نعمت‌هاى فراوان، بى‌پايان، و بى بديل آن به درستى درك مى‌كند كه هر چه نعمت‌هاى آخرتى بيشتر نصيبش شود، سعادتمندتر است. در عين حال، اين انسان‌ها كسانى هستند كه از خصلت‌هاى پست دنياطلبان به دورند؛ اما از همه نعمت‌ها و لذت‌هايى كه آنان در دنيا بهره‌مندند، در چهارچوب ضوابط الاهى بهره مى‌برند؛ بنابراين، هيچ‌گاه لذت دنياطلبان با لذت‌هاى اهل تقوا قابل قياس نيست.

حضرت آيت‌الله معرفت (ره) نيز در بيانى ديگر با تكيه بر آموزه‌هاى قرآنى مى‌نويسد:

[١] . همان، ج ٢، ص ٥٤٩، ش ٢١٣٩.

[٢] . نهج البلاغه، ترجمه سيد جعفر شهيدى، نامه ٢٧.