شده‌اند، در آن است كه نظام‌هاى بشرى، هرچند عادلانه، مصلحت‌انديشانه و عاقلانه شكل يافته باشد، اما جهات معنوى، خدا و اخلاق در آن‌ها لحاظ نشده است؛ درحالى كه همه اين‌ها در اسلام لحاظ شده است و اسلام كرامت انسان را ناديده نگرفته و جايگاه آن را در حيات اجتماعى انسان كاملًا مورد توجه قرار داده است؛ زيرا انسان با ساير حيوانات فرق دارد. انسان موجود جاويدى است و در حيات خود، مراحلى را بايد بپيمايد كه اين حيات يكى از آن مراحل است .... اسلام‌خواهان نيكوترين و سالم‌ترين حيات اجتماعى براى بشر است. زندگى در كمال امنيت و آرامش خاطر، همراه با سعادت مادّى و معنوى براى انسان، مورد نظر اسلام است. جهت تحقق چنين امرى، وجود برخى بايدها و نبايدها در امور فردى و اجتماعى مورد نياز است.[١]

بيان استاد بر آن دلالت دارد كه اسلام شريعت كامل و جامعى است و براى هر مشكلى در هر شرايط زمانى و مكانى، برنامه و راه حل دارد. اين حقيقت با توجه به دين نفس‌الامرى و مرسل اسلام، كاملًا مورد قبول واقع مى‌شود.

١. دين نفس‌الامرى: خداوند متعال انسان را آفريد و از آغاز و انجام و همه ابعاد وجودى جسمى و روحى او آگاهى و اطلاع كامل دارد. براى فلاح و رستگارى انسان نيز كه هدف نهايى از خلقتش است، نقشه‌اى جامع و راهى روشن در علم الهى و مشيت ربانى وجود دارد. در اين نقشه جامع، نوع باورها و اعتقادات، تمام بايدها و نبايدهاى كلى و نيز احكام لازم براى روابط بين مردم، مردم با منابع و طبيعت، و مردم با دولت در تمام عرصه‌ها از جمله عرصه اقتصادى وجود دارد. در اصطلاح، اين واقعيت، عالم واقع و نفس‌الامر ناميده مى‌شود.

٢. دين مرسل: آنچه از سوى خداوند متعال براى هدايت انسان به سوى فلاح و رستگارى به واسطه رسولان الهى ارسال شده، «دين مرسل» است. خداوند متعال در هر زمانى بخشى از آن نقشه جامع را به وسيله رسولان خود براى هدايت مردم فرستاد. بنابراين، دين مرسل اسلام، عبارت است از آموزه‌هاى اسلامى كه در كتاب و سنت از طريق وحى و به وسيله پيامبر (ص)

[١] . احمدعلى يوسفى و همكاران، ماهيت و ساختار اقتصاد اسلامى.