معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٢٥ - آيات قرآن
برشمرده است.
خداوند براى پيامبران «رَصَد» و نگهبانانى قرار مىدهد كه مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ ميان رسول خدا و مردمى كه پيامبر به سوى آنها فرستاده شده است وَ مِنْ خَلْفِهِ پشت سر آنان نگهبانان و فرشتگانى براى حفظ پيام و وحى قرار داده است.
علامه طباطبايى (ره) مىفرمايد:
آيه دلالت دارد كه وحى الهى از منبع صدور گرفته تا ابلاغ به مردم مصون از خطا و اشتباه است پيامبر در تلقى وحى تا ابلاغ به مردم از تصرف شيطان مصونيت دارد.[١]
در آيه ديگر با صراحت هرگونه دخالت شيطان در پيامهاى الهى و وحى را مردود مىداند و مىفرمايد:
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللَّهُ آياتِهِ.[٢]
و پيش از تو هيچ فرستاده و پيامبرى نفرستاديم مگر آنكه چون [آيات را] بر مىخواند و آرزوى گرويدن مردم مىكرد، شيطان در خواندن يا آرزوى او اخلال مىكرد، پس خداوند آنچه را شيطان بيفكند از بين مىبرد و آنگاه آيات خويش را استوار مىكند.
تمنى چه به معناى آرزوى قلبى باشد يا تلاوت در هر دو صورت،[٣] اگر پيامبر آياتى را تلاوت كند و شيطان بخواهد در تلاوت او چيزى القاء كند (مثلًا مردم هنگام تلاوت آيات صوت و سفير و سر و صدا كنند) خداوند آن را از بين مىبرد و اگر پيامبر آرزوى قلبى به چيزى داشته باشد، مثلًا دينش پيروز شود و مردم به دين او ايمان بياورند و شيطان در درون مردم القاى وسوسه كند كه به طرف چنين پيامبرى نرويد و نيز ظالمان و مفسدان بر عليه آن پيامبر اقدامهايى كنند تا آيات الهى يا دين را تضعيف كنند و از بين ببرند، خداوند آن وسوسه و فساد و كيد را باطل مىكند و آيات خودش را در جامعه مستحكم مىكند.
[١] . سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ٢٠، ص ٥٤.
[٢] . حج، آيه ٥٢.
[٣] . فضل بن حسن طبرسى، مجمع البيان، ج ٧، ص ١٤٥؛ و نيز ر. ك: سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ١٤، ص ٣٩٠.