معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٢٠ - خطاناپذيرى وحى

ابوعلى سينا،[١] ملاصدرا[٢] و ... بر اين باورند كه انسان بايد از لذت‌جويى، شهوت‌رانى، وسوسه‌هاى شيطان و تعلقات دنيوى خود را دور سازد و با رياضت نفس، عبادت، ايمان به خدا و معرفت به آن با عالم ملكوت مرتبط شود و حقايق هستى را مشاهده كند كه در وحى نيز چنين حالتى هست؛ اما پيامبر شدن به انتخاب الهى نيز نياز دارد.

خطاناپذيرى وحى‌

از ويژگى‌هاى پيامبران الهى، راست‌گويى و امانت‌دارى است. شبهه‌اى مطرح است كه اگرچه آنان در ارائه مطالب راست‌گو و صادق هستند، اما از كجا يقين دارند مطالبى كه به‌عنوان وحى بر مردم مى‌خوانند، خطا يا القائات شيطانى نباشد؟

اين شبهه در كتاب مقدس مطرح است و به اعتراف دانشمندان مسيحى كتاب مقدس، كلام بشرى است و از جانب خداوند صادر نشده است، بلكه گزارش و نقل رويدادهايى است كه انسانى بر بازتاب وحى گواهى داده است و در نتيجه مصون از خطا نخواهد بود.

ايان باربور مى‌نويسد:

خداوند وحى را فرستاده است، ولى نه به املاى يك كتاب معصوم (=مصون از تحريف و خطا) بلكه با حضور خويش در حيات‌ مسيح‌ كه در اين صورت وحى مستقيم نيست بلكه گواهى انسانى بر بازتاب وحى در آيينه احوال و تجارب بشرى است.[٣]

وى از قول برخى دين‌داران مسيحى مى‌نويسد:

وحى و تعبيرش در يك واقعه رخ مى‌نمايد. از اين نظر اعتناى خداوند اين نبوده است كه يك كتاب معصوم املاء كند يا تعاليم تخطى‌ناپذيرى‌

[١] . التعليقات، ص ٨٢.( و نيز ده‌رساله فارسى، ص ١٥١)، شهرستانى در ملل و نحل نيز همين بحث را مطرح كرده است؛ ج ٣، ص ٢٢٩.

[٢] . الاسفار الاربعة، جزء دوم از سفر سوم، صص ٢٥- ٢٤؛ و نيز مفاتيح الغيب، ص ٣٣.

[٣] . ايان باربور، علم و دين، ص ٣١.