معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٢٥ - نقد و بررسى

آيه سوّم واژه «الْمُقِيمِينَ» با توجه به اينكه اسم‌هاى قبل و بعدش مرفوع ذكر شده، اين هم بايد با «ون» بيايد و حال آنكه به‌صورت منصوب ذكر شده است.[١]

نقد و بررسى‌

قرآن از كهن‌ترين اسناد معتبر زبان عربى است از اين رو، هيچ‌گونه ترديدى درباره حجيت و اعتبار آن راه ندارد؛ زيرا در دورانى نازل شد كه عرب در اوج تمدّن ادبى خود بود و ادبا و بلغاى برجسته عربى اعتراف كردند كه اين كتاب آسمانى از ادبى فرازمند و بى‌نظير برخوردار است.

علاوه بر آنكه ادباى بزرگ درباره كتابت و قرائت واژگان آيات مذكور، توجيهات درست ادبى مبرهن ارائه كرده‌اند؛ در آيه ٦٣ سوره طه طبق قرائت صحيح قرآن كه قرائت حفص و عموم مسلمانان است، بايد «إنّ» را به تخفيف خواند، چون مخفّف از مثقّله است و دليل آن، وجود لام در خبر «ساحران» است. در آيه ٦٩ سوره مائده، مرفوع بودن اسمى كه بر خبر «إنّ» پيش از تكميل خبر معطوف شده، به‌خاطر عطف بر محل اسم «إنّ» است كه بنا بر ابتدائيت، مرفوع است. امّا نصب واژه «الْمُقِيمِينَ» در آيه ١٦٢ نساء، به اين دليل از ماقبل و مابعد خود جدا شده كه مشمول قاعده باب مدح و اختصاص قرار گرفته كه در ادبيات عرب، كاربرد فراوان دارد. يعنى اين واژه، مفعولِ فعل «أمدح» يا «أخصّ» مى‌باشد.[٢]

آنگاه استاد معرفت به اين نكته اشاره مى‌كنند كه اگر در قرآن غلط ادبى و نحوى وجود داشت، مخالفان اسلام از آغاز آن را بهانه‌اى براى بدگويى عليه قرآن قرار مى‌دادند؛ زيرا آنان عرب اصيل بودند و هرگز نوبت به اين بيگانگان بى‌اطلاع نمى‌رسيد.[٣]

[١] . السجستانى، المصاحف، صص ٣٤- ٣٣.

[٢] . ر. ك: تأويل مشكل القرآن، ص ٥٢؛ فضل بن حسن طبرسى، مجمع البيان، ج ٣، ص ٢٢٤.

[٣] . محمدهادى معرفت، شبهات و ردود حول القرآن الكريم، ص ٣٦٨ به بعد.