[ترجمه: كسى كه او را وصف مى‌كند، هر چند مبالغه هم كه كند، نمى‌تواند خصوصيات او را بيان كند، هر چند در توصيف‌گرى‌اش بليغ هم باشد.] مصرع: زهره و هم ار بدرد، گو بدر!

و امّا قوّت قوّه حسّاسه او پس، بايد در بيدارى ببيند چيزها [يى را] كه ديگران نمى‌بينند، و بشنود چيزها كه ديگران نمى‌شنوند، و هم چنين، در باقى، چنانكه حضرت مصطفى صلّى اللّه عليه و آله در «بصر» خود فرمود: «زويت لى الارض فأريت مشارقها و مغاربها» [١]، و در «سمع» خود فرمود: «اطت السّماء و حق لها ان تأط ما فيهما موضع قدم الّا و فيها ملك راكع او ساجد» [٢]، و در «شمّ» خود فرمود: «انّى اجد نفس الرّحمن من قبل اليمن»، و امّت مرحومه را، از ورثه آن جناب و غيرهم صلا زد كه: «انّ للّه فى ايّام دهركم نفحات، الا فتعرّضوا لها» [٣] و در «ذوق» خود فرمود: «ابيت عند ربّى، يطعمنى و يسقينى» [٤]، و در «لمس» خود فرمود: «وضع اللّه بكتفى يده فاحسّ القلب بردّ انامله بين ثديى». [٥]

و منظور، ذكر مثال است در هر باب، از احاديث شريفه نبويّه وگرنه اينگونه احساسات آن جناب را نهايت نيست، پس چون نبى صلّى اللّه عليه و آله را انسلاخ از وجود كونى طبيعى دست دهد، در عين «صحو»- كه وافى به جانبين است- و «جمع سالم» است، نه «جمع مكسّر» و بعضى از ايشان، «جمع جمع» اند و «جمع منتهى الجموع» اند كه خواهى دانست.

و گذشت كه نفوس قويّه، وافى به جوانب‌اند، چه جاى نفوس قويّه شريفه كه آنها را مراتب متفاصله بود؟ چه جاى اكمل مراتب آنها كه مظهر اكمل خداوند- جلّ جلاله- هستند و آيت كبراى «من لا يشغله شأن عن شأن» [٦] شده‌اند؟ و حقيقت او، با حقيقت «ملك مقرّب»، اتّصال معنوى حقيقى پيدا كند، كما قال تعالى: «يُلْقِي الرُّوحَ‌

[١] - «بحار الانوار»، ج١٨/ ١٣٦.
[٢] - «بحار الانوار»، ج٥٩/ ٢٠٢، و ج ٨٣/ ٣٥٢، و ج ٨٧/ ٢٦٧.
[٣] - «بحار الانوار»، ج٨٣/ ٣٥٢، و ج ٨٧/ ٢٦٧.
[٤] - «بحار الانوار»، ج٦/ ٢٠٨ و ج ١٦/ ٤٠٣.
[٥] - اين حديث در مآخذشيعى نيامده است.
[٦] - «بحار الانوار»، ج٩/ ١٥٤.