اصلاح عاقله كن، به صرف عمر در تعقّل كه اين است جهت بقا و غناى نفس از بدن و عالم طبيعت! ... اگر فقر هست ... برخيزد و «غنى» شود به غناى خدا و باقى به بقاى او.

لراقمه:

«روح» كه قدسى نگشت و «نفس» كه ناطق‌

روح بخارى و نفس سائله باشد

نامه حق است دل، به حق بنگارش‌

نيست روا، پر نقوش باطله باشد

نى ز ملك جو نشان، و نى به فلك پوى!

ره به سوى او، نفوس كامله باشد

[٢] فيلسوف عرفان‌گرا، در جايى مى‌نويسد:

منوّرى براى تو مى‌گويم كه به شرط انصاف، و اجتناب از اعتساف، ارائت حقيقت كند و آن اين است كه: ... سالك تا هستى دارد، و تا جان دارد، بايد عمل كند، ولى بايد به جائى رسد كه عمل خود نبيند و عامل نماند. [٣]

او در ادامه تذكارهاى معرفت‌خيز يادآورى مى‌كند: خداوند، عطيّه را به «بها» نمى‌دهد، به «بهانه» مى‌دهد. [٤] و مى‌افزايد:

و سبب ضعف وجود آفرينش تو، اشتغال توست به امور خسيسه ماديّه و خيالات‌

[١] - همان/ ٥٦٦ و ٥٦٧.
[٢] - همان/ ٢٣٦.
[٣] - همان/ ٥٧٧ و ٥٨٠.
[٤] - «اسرار الحكم»-نسخه مستوفى الممالك-/ ١٧٢.